Zasadniczo o fantastyce

Kolejna granica przekroczona

2012-02-26T11:58:00.000+01:00

Rok temu chwaliłam się, kiedy mój blog w krótkim czasie odwiedzono 10 tysięcy razy i wówczas zorganizowałam losowanie dwóch książek Marcusa Sedgwicka. Wtedy też obiecałam sobie, że kolejne losowanie zrobię, gdy liczba wejść na bloga przekroczy 3 tysiące w ciągu miesiąca, co stało się w styczniu tego roku. Dziękuję Wam za odwiedziny, te jednorazowe, przypadkowe i jak najbardziej celowe.

A teraz do rzeczy - do "wygrania" powieść M.D. Lachlana Synowie boga - książka, która wzbudziła we mnie mieszane uczucia, ale przeczytanie jej nie było z pewnością stratą czasu.

Zasady:

Podobnie jak rok temu wystarczy się zgłosić chęć udziału w losowaniu, podpisując się w komentarzu własnym loginem. Macie czas do soboty 3 marca do północy, a książkę rozlosuję w niedzielę 4 marca. Żeby uniknąć nieporozumień, zaznaczam, że jeśli wybrana osoba nie zgłosi się do mnie w ciągu trzech kolejnych dni, powtórzę losowanie bez jej udziału, a jeśli i tutaj odpowie cisza, to... trudno, książka pozostanie w mojej bibliotece.

J.K. Rowling dla dorosłych

2012-02-25T14:45:00.000+01:00

Autorka kultowego już cyklu o Harrym Potterze zapowiedziała nową powieść, tym razem dla dorosłego odbiorcy. Na razie nie wiadomo nic więcej, ale wydawca Little, Brown and Company zapewnia podanie szczegółów w dalszej części roku. W swoim oświadczeniu J.K. Rowling obiecuje, że będzie to zupełnie inna książka od młodzieżowej serii.

Przyznam, że jestem ciekawa, jak autorka poradzi sobie na nowym gruncie. A Wy?

[źródło: The Hollywood Reporter]

O Chrystusie

2012-02-21T15:49:00.003+01:00

Chrystus [...] to jest rola, a nie osoba. To słowo jest błędną transliteracją hebrajskiego Maszi'ach, co dosłownie znaczy Pomazaniec, czyli Wybrany. Mesjasz, rzecz jasna, przychodzi na koniec świata i ustanawia Złoty Wiek, zastępujący Wiek Żelaza, w którym teraz żyjemy.

Philip K. Dick, Transmigracja Timothy'ego Archera, Rebis 2012 r.

I gdzie ta zabawa i śmiech, panie Mendoza? - "Brak wiadomości od Gurba", Eduardo Mendoza, tłumaczenie: Magdalena Tadel, Znak 2010

2012-02-19T21:05:00.000+01:00

Jakoś nie mam szczęścia do hiszpańskojęzycznych autorów mainstreamowych próbujących swoich sił w fantastyce. Najpierw rozczarował mnie Mario Vargas Llosa Gawędziarzem, teraz Eduardo Mendoza książką Brak wiadomości od Gurba. Do lektury skusił mnie zachęcający opis, obiecujący dobry humor, grę z konwencją science fiction. Kiedy pisałam o Mendozie w zapowiedziach, wyraziłam nadzieję, że jego powieść będzie lepsza od polskiego Alkomatora. Pomyliłam się jednak. Brak wiadomości od Gurba nie jest ani zabawna, ani błyskotliwa.

Wizyta kosmity w Barcelonie służy opisywaniu hiszpańskiej rzeczywistości w krzywym zwierciadle. Być może odczuwałabym jakąkolwiek przyjemność z lektury, gdybym interesowała się hiszpańską kulturą. Sądziłam jednak, że powieść będzie bardziej uniwersalna. Autor na zaledwie 162 stronach nie zawarł ciekawej fabuły ani głębszych informacji o swoim bohaterze, a jedynie mnóstwo przytyków na temat Barcelony i jego mieszkańców, z których nic tak naprawdę nie wynika. Książeczka przypomina mi słabe amerykańskie parodie filmowe, walczące o uśmiech widza poprzez niewybredny i prosty humor, na który szkoda czasu. Podobnie w tym wypadku żałuję tych dwóch godzin i nawet nie jestem w stanie więcej napisać o tym wątpliwym dziełku, co tylko świadczy, jak małe wywarło na mnie wrażenie.

O wiedzy

2012-02-18T16:14:00.000+01:00

Jeżeli wiedza sprawia zastępczy ból, to niewiedza stanowi realne niebezpieczeństwo.

Philip K. Dick, Transmigracja Timothy'ego Archera, Rebis 2012 r.

O pobożności i szaleństwie

2012-02-16T20:49:00.000+01:00

Ludzi, którzy mówią do Boga, nazywamy pobożnymi, a ludzi, do których mówi Bóg - wariatami.

Philip K. Dick. Transmigracja Timothy'ego Archera, Rebis 2012 r.

Biblia dla początkujących autorów - "Warsztat pisarza. Jak pisać, żeby publikować", Dwight V. Swain, Cat Book 2010

2012-02-10T21:30:00.001+01:00

Z nieufnością podchodzę do wszelkich kursów kreatywnego pisania, zwłaszcza do takich, które są prowadzone przez przeciętnych autorów. Długo też wzbraniałam się przed sięgnięciem po Warsztat pisarza. Jak pisać, żeby publikować Dwighta V. Swaina. Nie bardzo wiedziałam, co mogłaby mi dać ta książka, ponadto przekonana byłam, że żaden podręcznik ani kurs nie zrobi z nikogo pisarza, jeśli ten nie ma talentu. Byłam zaskoczona i ujęta tym, że amerykański autor wyraża podobne przekonanie w swoim wprowadzeniu. Zaczęłam czytać i potwierdzam pozytywne opinie. Polecam lekturę nie tylko tym, którzy chcieliby spróbować swoich sił w pisaniu, ale również samym czytelnikom, bo książka pokazuje obie strony literackiego świata.

Posługując się prostym językiem, obfitym w trafne porównania i metafory, Swain pokazuje przede wszystkim, jak ciężką pracą jest pisarstwo. Chłodzi od samego początku zapał tych, którym wydaje się, że wystarczy mieć jakiś pomysł, a reszta przyjdzie sama. Licznymi przykładami udowadnia, że pisać każdy może, ale nie każdy stanie się pisarzem. Że potrzeba wiele samodyscypliny, ciągłego poszerzania wiedzy o świecie i ludziach, rozwijania stylu i zdolności językowych, pomysłów, aby móc zainteresować wydawnictwa swoją twórczością. Stwierdza również, i trudno się z nim nie zgodzić, że pewnych technik można się nauczyć, ale bez tej iskry, odrobiny chociaż talentu, na nic pójdą każde studia i ćwiczenia. A ponadto:

Nikogo nie obchodzi, czy uda ci się zostać pisarzem, czy nie. Nikogo oprócz ciebie. Mało tego, nikt nie zapłaci ci za opowieści, których nie napiszesz. A to oznacza, że ty sam musisz być swoim szefem. (s. 278)

Książka, oprócz mnóstwa cennych porad dotyczących samej sztuki pisarskiej, pozwala także wejść za drugą stronę okładki, czyli zrozumieć czytelnika. Swain bardzo umiejętnie tłumaczy, w jaki sposób różni ludzie postrzegają literaturę, czego oczekują po książkach. Wielokrotnie kiwałam głową nad jego kolejnymi przykładami, myśląc: „tak, właśnie tego chcę od książki”. Swain zwraca uwagę, że czytelnicy są różnorodni i nie każdemu musi się spodobać to, co piszemy. Jednak słusznie twierdzi, że podejście „jestem genialnym pisarzem, którego nikt nie rozumie”, jakie zdarza się wśród twórców (przede wszystkim) głównego nurtu, jest błędne. Po co pisać, jeśli nikt tego nie chce czytać? Jaki jest sens marnować papier?

Podręcznik to bardzo dobre określenie dla Warsztatu pisarza. Książka jest podzielona na kilka sekcji. Dowiedzieć się z niej można, w jaki sposób pracować nad słownictwem, jakie podstawowe elementy powinna zawierać powieść czy opowiadanie. Znajdziecie tu sporo naprawdę przydatnych rad dotyczących budowania fabuły, bohaterów, planu powieści, rozbudowywania akcji. Dowiecie się także, w jaki sposób funkcjonuje rynek książki, który wszędzie wygląda podobnie. Autor ma bardzo zdrowe podejście do wszystkich zasad, które opisuje – najważniejsze to nie dać się zwariować, nie trzeba ślepo stosować się do każdej porady, one mają być jedynie wskazówkami na dalszą drogę. Swain uczy również akceptować swoje słabości, zachęca do prób, stwierdzając, że Tylko wtedy, gdy jesteś gotowy popełniać błędy dzisiaj, masz szansę na sukces jutro. (s. 28)

Bardzo, bardzo mądra i ciekawa książka. Polecam!

O tańcu

2012-02-08T12:16:00.000+01:00

Tańczcie, tańczcie, inaczej jesteście zgubieni...

Pina Bausch [w:] Pina, scenariusz & reżyseria: Wim Wenders, 2011.

Lutowe nowości

2012-02-04T14:21:00.000+01:00

Na dworze mróz, z domu nosa się nie chce wyściubiać. W wydawnictwach też jakby zamarzło… ciekawych premier nie za wiele. Za to w kinach odwilż – obejrzałabym aż siedem filmów, z czego jeden widziałam lata temu i darzę go szczególnym sentymentem.

KSIĄŻKI

Tytuł: Bestiariusz słowiański

Autor: Paweł Zych & Witold Vargas

Wydawnictwo: BOSZ

Data premiery: 1 lutego 2012 r.

Książki tej możecie już szukać w księgarniach. Ja poszukam na pewno, ciekawa jestem, jakie to stwory dziwne tam znajdę.

Czyli rzecz o skrzatach, wodnikach i rusałkach.
Studiując rodzime baśnie, podania i legendy, odnosimy nieodparte wrażenie, iż nasi przodkowie kochali niesamowite opowieści. (…) Przez setki lat historii naszego kraju powstał olbrzymi, barwny i ludny świat polskich wierzeń ludowych. Pięknie ilustrowany przez Pawła Zycha i Witolda Vargasa „Bestiariusz” jest skromną próbą zilustrowania tego bogactwa i ukazania choćby jego części współczesnemu Czytelnikowi. Zapraszamy do podróży śladami opowieści naszych przodków, mitów pełnych słowiańskiej magii tak rzadko obecnej we współczesnej polskiej kulturze.

Tytuł: Doktor Bluthgeld

Autor: Philip K. Dick

Wydawnictwo: Rebis

Data premiery: 21 lutego 2012 r.

Kolejna książka Dicka w ekskluzywnym wydaniu. Jak tylko się ukaże, znajdzie się w moim posiadaniu.

Wsród ruin zniszczonego przez wojnę atomową świata żyją inteligentne szczury, mówiące psy i ludzie, którzy mozolnie wracają do normalnego życia. W małym kalifornijskim miasteczku ukrywa się pod przybranym nazwiskiem szalony fizyk Bruno Bluthgeld, sprawca wszystkich tych nieszczęść. I jest ktoś jeszcze – obdarzony nadprzyrodzonymi umiejętnościami mutant, który czeka na dogodną chwilę, by przejąć rząd dusz.
„Doktor Bluthgeld” to nie tylko fascynująca powieść fantastycznonaukowa, lecz także historia o tym, czym jest dobro, zło i ślepa żądza władzy.

FILM

Tytuł: Beauty and the Beast

Scenariusz: Linda Woolverton

Reżyseria: Kirk Wise & Gary Trousdale

Data premiery: 3 lutego 2012 r.

Niestety bajka w kinach jest w znienawidzonym przeze mnie 3D, co moim zdaniem odbierze jej cały urok, więc tam na pewno jej nie obejrzę. Umieszczam animację w zapowiedziach ze względu na myśl, która mnie naszła, kiedy się dowiedziałam o ponownej premierze. Beauty and the Beast to chyba jedyna bajka Disneya, w której to kobieta ratuje mężczyznę, to ona jest wybawicielką.

Tytuł: Hugo

Scenariusz: John Logan

Reżyseria: Martin Scorsese

Data premiery: 10 lutego 2012 r.

Zaciekawiła mnie w tym filmie fabuła, nie ilość oscarowych nominacji. Tego również raczej w kinie nie obejrzę (znowu to 3D), ale może jak już będzie dostępna normalna wersja…

Film zrealizowany na podstawie książki Briana Selznicka. Bohaterem jest Hugo - sierota mieszkający w korytarzach ukrytych w murach paryskiego dworca, gdzie jego życie zależy od zachowania anonimowości. Kiedy jednak jego losy zazębiają się z życiem pewnej dziewczynki (Izabelle) kochającej książki oraz starca prowadzącego na dworcu sklepik z zabawkami, jego podziemne życie zostanie zagrożone. Tajemniczy rysunek, notes, skradziony klucz, mechaniczny człowiek i ukryta wiadomość od nieżyjącego ojca Hugona to elementy tworzące szkielet tej pięknej historii.

Tytuł: The Iron Lady

Scenariusz: Abi Morgan

Reżyseria: Phyllidia Lloyd

Data premiery: 10 lutego 2012 r.

Z trailera film mi co prawda przypomina The King’s Speech, który swoją drogą był bardzo dobry. Ale nie dlatego chcę obejrzeć ten film. Głównym powodem jest Meryl Streep, która od niedawna stała się jedną z moich ulubionych aktorek. Jej udział w dramacie zapewnia najwyższą jakość i wiem, że nie będzie to stracony czas. A mało jest ostatnio takich „pewniaków”.

Królów było wielu, Żelazna Dama tylko jedna. Miała piskliwy głos, własny pogląd na każdy temat i niezwykły tupet. Zanim stała się jedną z najbardziej wpływowych postaci współczesnego świata, jej kapelusz i nieodłączne perły budziły pobłażliwy uśmiech. Na naszych oczach z pyskatej Maggy rodzi się Żelazna Dama, której czarna torebka do dziś jest symbolem rządów silnej ręki. Meryl Streep w roli Margaret Thatcher – prawdziwej damy w świecie zdominowanym przez mężczyzn.

Tytuł: Czarodziejka

Scenariusz: Dominique Abel, Fiona Gordon, Bruno Romy

Reżyseria: Dominique Abel, Fiona Gordon, Bruno Romy

Data premiery: 10 lutego 2012 r.

Opowieść wydaje się zwyczajna, mało to było historii o czarodziejkach i zakochanych w nich śmiertelnikach? Ale francuskie filmy zwykle są oryginalne, niewymuszone i inteligentne, trochę pokręcone, na co liczę w tym wypadku.

Dom pracuje na nocną zmianę w małym hotelu w pobliżu przemysłowej części Lehawre. Pewnej nocy poznaje kobietę bez bagażu i bez butów. Ma ona na imię Fiona. Oznajmia mu, że jest wróżką, i może urzeczywistnić jego trzy życzenia. Jednak po spełnieniu dwóch z nich – znika tajemniczo, aby odnaleźć swoje drugie ja, odkryć swoje niepowtarzalne wnętrze. Zakochany w niej mężczyzna wyrusza na poszukiwanie. Fiona otwiera Domowi okno na świat pełen tajemnic i marzeń.

Tytuł: The Artist

Scenariusz: Michael Hazanavicius

Reżyseria: Michael Hazanavicius

Data premiery: 10 lutego 2012 r.

I drugi niefantastyczny film w zestawieniu. Uwielbiam nieme kino, urok czarno-białych zdjęć, specyficzną, przerysowaną grę aktorów. Być może dzięki The Artist ten rodzaj filmu wróci do łask.

Rok 1927, Hollywood. Gwiazda kina niemego, George Valentin, obawia się, że pojawienie się dźwięku w filmie oznacza koniec jego kariery. Pomaga się jednak wybić młodej tancerce, Peppy Miller.

Tytuł: The Woman in Black

Scenariusz: Jane Goldman

Reżyseria: James Watkins

Data premiery: 24 lutego 2012 r.

Na ten film czekam od dawna i wiele się po nim spodziewam. O pierwszej adaptacji nie ma co się rozpisywać, powiem tylko, że nie była… dobra. Fabułę więc znam i tu raczej nie spodziewam się zaskoczenia, bardziej ciekawa jestem, jak sobie poradził Daniel Radcliffe.

Młody prawnik przyjeżdża do odległej wioski, by uporządkować dokumenty i podzielić majątek niedawno zmarłej klientki. Na miejscu odkrywa istnienie ducha kobiety, która za życia była wzgardzona przez mieszkańców osady. Duch postanawia się na nich zemścić, a bohater zostaje wplątany w wir niebezpiecznych wydarzeń.

Tytuł: Faust

Scenariusz: Aleksander Sokurow & Marina Koreneva

Reżyseria: Aleksander Sokurow

Data premiery: 24 lutego 2012 r.

Fausta Goethego czytałam jedynie we fragmentach i cały czas się przymierzam do przeczytania w całości. I cały czas jest coś innego do przeczytania… Co mnie zaintrygowało w opisie filmu, to wzmianka o radykalnej reinterpretacji mitu. Poza tym rosyjskie kino rzadko zawodzi.

Swobodnie zainspirowany opowieścią Goethego Alexander Sokurov radykalnie reinterpretuje dobrze znany mit. Faust jest u niego myślicielem, buntownikiem i pionierem, ale też anonimowym człowiekiem z krwi i kości, napędzanym przez wewnętrzne impulsy chciwości i żądzy. To ostatnia część tetralogii Sokurowa o ludziach władzy. Bohaterami poprzednich części byli: Hitler, Lenin i japoński cesarz Hirohito.

O życiu

2012-01-24T13:33:00.000+01:00

[...] chyba wiem, po co żyjemy na tej ziemi. Żeby się dowiedzieć, że to, co kochamy najbardziej, zostanie nam odebrane raczej na skutek błędu na górze niż w wyniku jakiegoś planu.

Philip K. Dick, Transmigracja Timothy'ego Archera, Rebis 2012 r.

Wampirze powieści na miarę stulecia

2012-01-22T17:52:00.000+01:00

Z okazji setnej rocznicy śmierci Brama Stokera Horror Writers Association ogłosiło nominacje do Bram Stoker Vampire Novel of the Century Award mającą na celu wybrać powieść, która wywarła największy wpływ na gatunek horroru od czasu Draculi.

Wśród nominowanych znaleźli się:

Charles L. Grant z The Soft Whisper of the Dead (1983)
Stephen King z Miasteczkiem Salem (1975)
Richard Matheson z Jestem legendą (1954)
Kim Newman z Anno Dracula (1992)
Anne Rice z Wywiadem z wampirem (1976)
Chelsea Quinn Yarbro z Hotelem Transylwania (1978)

Ogłoszenie zwycięskiej powieści odbędzie się 31 marca 2012 roku podczas Światowego Konwentu Horroru w Salt Lake City.

Jak sądzicie, kto wygra? Ja stawiam na Rice albo Kinga.

[źródło: Locus]

O ideach

2012-01-20T13:16:00.002+01:00

Pięknym ideom towarzyszy brudna przyziemność.

Janusz A. Zajdel, Gra w zielone [w:] Relacja z pierwszej ręki, SuperNOWA 2009.

Sherlock Holmes jedzie do Nowego Jorku

2012-01-19T13:37:00.001+01:00

Po sukcesie pierwszej i drugiej części Sherlocka Holmesa Guya Ritchiego oraz doskonałym przyjęciu serialu BBC, którego pierwszy sezon już recenzowałam (drugi czeka w kolejce) amerykańska telewizja CBS wzięła się za ekranizację przygód najsłynniejszego konsultanta detektywistycznego. Serial będzie nosił tytuł Elementary, jego akcja osadzona zostanie we współczesnym Nowym Jorku. Fani Sherlocka nie powinni się jednak spodziewać wierności literackiemu oryginałowi.

Sherlock Holmes w Nowym Jorku? Hmmm, no nie wiem...

[źródło: Huffington Post]

O ludziach IV

2012-01-16T21:47:00.001+01:00

Nie chcę powiedzieć, że neandertalczyk był prawie tak samo inteligentny jak człowiek dzisiejszy [...] to współczesny człowiek jest prawie tak samo głupi jak neandertalczyk.

Janusz A. Zajdel, Dowód [w:] Relacja z pierwszej ręki, SuperNOWA 2010.

O zaradności

2012-01-15T11:20:00.000+01:00

Człowiek, który wie jak, poradzi sobie w życiu, ale rządzi ten, który wie dlaczego.

Dwight V. Swain, Warsztat pisarza. Jak pisać, żeby publikować, Cat Book 2010.

Wrobiony w królestwo - "Beowulf", scenariusz: Neil Gaiman & Roger Avary, reżyseria: Robert Zemeckis, 2007

2012-01-10T20:07:00.000+01:00

Beowulf. Jedno z najstarszych dzieł literatury staroangielskiej, opowiadające historię dzielnego wojownika, pogromcy potworów, błogosławionego przez bogów Beowulfa, ukazujące w tle dzieje ziem skandynawskich. Nie czytałam jeszcze tego poematu, więc filmu Roberta Zemeckisa nie będę oceniała w kontekście wierności oryginałowi. Tym bardziej, że bardzo wątpię, aby poza niektórymi postaciami i najważniejszymi wątkami takowa była – wystarczy poczytać choćby skrócony opis treści utworu.

Co mogę jednak z pewnością stwierdzić, to fakt, że Zemeckis połączył klimat heroicznych opowieści z bardziej przyziemnymi realiami. Beowulf to film ukazujący bohaterstwo w kilku wymiarach.

Tytułowy bohater to młody, odważny, pyszny i naiwny łowca sławy, wywyższający swoje czyny ponad ludzkie osiągnięcia. Co najciekawsze, to sam Beowulf (Ray Winstone) ubarwia opowiadane przez siebie historie. Jego wiara w siebie jest bardzo silna i dlatego bez wahania przyjmuje wyzwanie zabicia potwora, Grendela. Nie wie jednak, do czego tak naprawdę doprowadzi go jego pogoń za chwałą. Omamiony wizją zwycięstw, bogactw i władzy daje się zwieść najpierw królowi Hrodgarowi (Anthony Hopkins), a później tajemniczej kobiecie (Angelina Jolie). Z czasem uświadamia sobie, że został oszukany a legendy nie dadzą mu miłości tych, na których mu najbardziej zależy.

Zemeckis nakręcił film z całym patosem, jaki mogły zawierać mity o herosach, ale wzniosłe tony, przemowy i efektowność wyczynów postaci nie rażą wcale, ponieważ są częścią opowieści, nie narzucają się widzowi. Więcej, doskonale współgrają z realizmem – tło filmu stanowią wiernie oddane obyczaje tamtych czasów, prawdziwość charakterów, psychologicznie zbliżonych do ówcześnie żyjących ludzi, którym nie tak daleko do współczesnych osobników homo sapiens. Mamy starego króla, zmęczonego wiszącą nad nim klątwą, którą sam na siebie ściągnął. Hrodgar jest żałosnym, zgorzkniałym człowiekiem, udającym wielkiego męża, a tak naprawdę pragnącym spokoju sumienia. Jego młodsza o wiele lat żona Wealthow (Robin Wright) nie może powstrzymać się przed uczuciem pogardy, jakie do niego żywi, mimo że kiedyś go kochała. Jej postać jest pełna godności, smutku i chłodu wobec męża. Przybycie przystojnego, silnego mężczyzny, tak pewnego siebie, burzy jej spokój i wbrew sobie kobieta zaczyna upatrywać w Beowulfie ratunku, nie tylko od potwora. Ten ostatni, tak już napisałam wcześniej, jest żądny chwały i dla niej zrobi wszystko. Niczym Achilles nie zważa na niebezpieczeństwa, idąc w sam środek walki, równy bogom, a nawet ich przewyższający.

Twórcy scenariusza, Neil Gaiman i Roger Avary, dają wyraźne znaki widzowi, że doskonale znają konwencję heroicznych opowieści i wywracają ją do góry nogami, często z poczuciem humoru. Najbardziej widać to na przykładzie kontrastu Bewoulfa i Grendela. Film w sposób dość dosadny określa, który z nich jest prawdziwym potworem. Pokazuje również, że bohater też człowiek, nie zawsze jest tym, za kogo chce uchodzić. Tłem głównego wątku są dworskie intrygi, zdrada, miłość, nienawiść, cierpienie, zemsta, a wszystko to w oprawie cudownej muzyki w kompozycji Alana Silvestriego (jeden z najlepszych soundtracków w historii). Dopełnieniem jest porywająca grafika filmu, żywi aktorzy zostali „poddani obróbce” i wrzuceni w komputerowy świat, z całym ich dobrodziejstwem, no prawie (szpilki wystające z bosych pięt Angeliny Jolie i bardzo wyretuszowany obraz Raya Winstone’a drażnił mnie najbardziej). Momentami efekty specjalne nie były najlepsze, ale obrazowość filmu broni się szczegółami ludzkiej mimiki, doskonałym oddaniem emocji. Po tylu latach Beowulf nadal jest dobrym filmem, może nie robi na mnie już takiego wrażenia jak cztery lata temu, ale ta wersja legendy nadal mnie porusza i budzi refleksje.

Książki i film na początek nowego roku

2011-12-29T21:30:00.000+01:00

Wprawdzie na blogu niewiele się dzieje ostatnio, niestety nie mogę mu poświęcić tyle czasu, ile bym chciała, ale na przegląd zapowiedzi literackich i filmowych zawsze można liczyć.

KSIĄŻKI

Tytuł:Imiona Boga. Motywy metafizyczne w fantastyce drugiej połowy XX wieku

Autor:Dominika Oramus

Wydawnictwo:Universitas

Data premiery:11 stycznia 2012 r.

Pracazapowiada się interesująco, temat oryginalny. Mam nadzieję, że po fantastyceanglojęzycznej przyjdzie czas na badanie fantastyki polskiej.

„ImionaBoga” to w polskiej krytyce literackiej pionierska praca na temat motywówreligijnych w anglojęzycznej fantastyce drugiej połowy minionego wieku.Fikcyjne religie, samozwańczy mesjasze, planety, gdzie nie dokonało sięOdkupienie, nasze obowiązki misyjne wobec kosmitów, scenariusze końca świata –to tylko niektóre tematy pozostające w kręgu zainteresowań autorki. Książkastawia tezę, że poważne mówienie o Bogu i religii w tej literaturze w połowieXX wieku ustąpiło w latach 70. i 80. tandecie New Age’u i milenaryzmu, aby podkoniec wieku wrócić do tonacji serio.
„ImionaBoga” są lekturą obowiązkową dla tych, którzy poszukują w fantastyce głębszychi ambitniejszych treści, a jednocześnie interesują się trendami rozwojowymi tejodmiany literackiej. Dr hab. Dominika Oramus z Instytutu AnglistykiUniwersytetu Warszawskiego specjalizuje się we współczesnej prozie. Prowadzizajęcia poświęcone twórczości Jamesa Joyce’a, Angeli Carter, J.G. Ballarda,Kurta Vonneguta, Philipa K. Dicka, a także poetyce postmodernizmu, sciencefiction, cyberpunkowi i literaturze grozy. Jest autorką sześciu książek ikilkudziesięciu artykułów o tych zagadnieniach.

Tytuł: MałpyPana Boga, tom I

Autor:Maciej Parowski

Wydawnictwo:Narodowe Centrum Kultury

Data premiery:17 stycznia 2012 r.

MaciejaParowskiego fanom fantastyki przedstawiać nie trzeba. Od lat siedzi w temacie,pisze artykuły, zajmuje się redakcją i opieką literatury fantastycznej wPolsce, sam również pisze. W tym grubym (500 stron) tomiszczu będzie można poznać jego zdanie nawiele tematów związanych z fantastyką i nie tylko. Lektura obowiązkowa.

Podtytuł tejpozycji to „Szkice i rozmowy o wyobraźni i rzeczywistości. Polemiki”, ale rzecztraktuje o fantastyce polskiej, komiksie, zawiera recenzje z książek, polemiki,wywiady. Do tego eseje o fantastyce, kinie.
Grubaksiążka, kolejny tom w opracowaniu.

Tytuł:Kobieta w czerni

Autor: SusanHill

Wydawnictwo:Amber

Data premiery:21 stycznia 2012 r.

Na podstawietej powieści powstał film w 1989 roku (obejrzałam, miałam pisać recenzję, jednakfilm jest tak marny, że nie widziałam sensu w męczeniu się dodatkowo iopisywaniu wrażeń), a w 2012 roku do kin wejdzie nowa, mam nadzieję lepsza,wersja z Danielem Radcliffe’em w roli głównej. Może uda mi się książkę przeczytać.

Spowity mgłąi tajemnicą Dom na Węgorzowych Moczarach góruje nad omiatanymi przez morskiewichry bagnami,odcięty od świata i niedostępny, gdy fale przypływu pochłonąŁawicę Dziewięciu Topielców – jedyną drogę, jaka łączygo z lądem.
ArthurKipps, młody notariusz z Londynu, przyjeżdża na pogrzeb samotnej właścicielkidomu, by uporządkować pozostawione przez zmarłą papiery. Nie wie jeszcze, cowydarzyło się przed laty w domu i na otaczających go bagnach. Nie wie, kim jestkobieta w czarnej sukni, która ukazuje mu się z oddali. Lecz wkrótce odkryjeprzerażający sekret Domu na Węgorzowych Moczarach i pojmie, jak straszliwązapowiedzią jest pojawienie się kobiety w czerni…

Tytuł:Transmigracja Timothy’ego Archera

Autor:Philip K. Dick

Wydawnictwo:Rebis

Data premiery:24 stycznia 2012 r.

Trudno obardziej trafne podsumowanie życia i twórczości Philipa K. Dicka
„»TransmigracjaTimothy’ego Archera« jest przepełniona śmiercią – wielce stosownie jak naostatnią powieść. Problem w tym, że pięćdziesięciotrzyletni Dick nie chorował inie miał podstaw, żeby się spodziewać rychłej śmierci. Stało się tak, że jegoorganizm – a to obejmuje również jego nadczułą psychikę – podyktował mu nazakończenie życia powieść o śmierci uwieńczoną znalezieniem świętego Graala. Bobiskup Archer wyrusza na ostatnią wyprawę w poszukiwaniu mądrości, a znajdujeśmierć oraz współczucie bodhisattwy, czyli miłość”.
— Lech Jęczmyk, „Od tłumacza”

Tytuł: Tylkodla dziewcząt

Autor:Magdalena Samozwaniec

Wydawnictwo:W.A.B.

Data premiery:25 stycznia 2012 r.

OK,zaintrygowała mnie wzmianka o elektronowym mężu… Ale ta książka może byćprzyjemną odskocznią od kwestii fantastycznych i historycznych, wokół których sięobracam.

Ostriptizie, małżeństwie, diablicach i mężu elektronowym. O tym, że nie każdyprzybysz z Zachodu jest fajniejszy od polskich chłopców, oraz o tym, jak byćpiękną w swojej skórze i nie nabawić się „BB-kompleksów”. Niemało tu równieżtrafnych obserwacji na temat konfliktów międzypokoleniowych czydamsko-damskich.Zabawne i lekkie historie mówią jednak przede wszystkim ocichej wojnie, jaka od wieków toczy się między płciami, wojnie, z którejkobieta świadoma swojej wartości wychodzi obronną ręką. Na każdą młodądziewczynę czyhają pułapki, dlatego Magdalena Samozwaniec podpowiada – bezzbędnego dydaktyzmu, a z humorem – jak można się przed nimi ustrzec.Przekonuje, że być kobietą brzmi dumnie, choć nie zawsze jest to prosta sprawa.

Tytuł: Mamto za sobą i inne wyznania

Autor:Shirley MacLaine

Wydawnictwo:Axis Mundi

Data premiery:27 stycznia 2012 r.

UwielbiamShirley MacLine, jest dla mnie jedną z najlepszych aktorek w historii kina. Jejautobiografię przeczytam na pewno.

Za cokochamy Shirley MacLaine? Za nagrodzoną Oskarem rolę w filmie „Czułesłówka"? Za „Pocztówki znad krawędzi"? Za „Kłopoty z Harrym”Hitchcocka, czy „Słodką Irmę"? Za nietuzinkową filozofię życiową, czypromienny uśmiech na ekranie? Shirley MacLaine ma już być może wiele za sobą,ale ta niezwykła książka daje nam dowód, że my nigdy nie będziemy mieli jejdość. „Mam to za sobą” to książka pełną refleksji i wspomnień dotyczących życiai filmowej kariery, autorka zawarła w niej mądre, przewrotne i dowcipne życioweprzemyślenia. Stosując klucz – „te rzeczy mam za sobą, a z tych nigdy niezrezygnuję” opowiada o swym życiu, snuje rozważania nad współczesnym orazdawnym światem Hollywood i wspomina przyjaciół (Elizabeth Taylor, FrankaSinatrę, dwóch Jacków – Lemmona i Nicholsona). Autorka zdradza kulisy swychzwiązków i romansów z politykami (wśród nich dwóch premierów), naukowcami,dziennikarzami i partnerami z ekranu. Wiele miejsca poświęca na przedstawienieswoistej filozofii życiowej. Niestrudzona w poszukiwaniu prawdy – jakonieokiełznany wolny duch – Shirley patrzy krytycznie na współczesny świat, którypotrafi irytować, wprawiać w zakłopotanie i prowokować, ale może też zachwycaćpięknem, humorem i obietnicą przyszłości. Czytając „Mam to za sobą” można miećwrażenie spotkania ze starą przyjaciółką, która szczerze opowiada o sobie, alenigdy nie bierze siebie za poważnie. To wspaniała kobieca lektura, ale równieżkopalnia wiedzy dla wielbicieli kina i talentu aktorki.

Tytuł: Gormenghast

Autor: MervynPeake

Wydawnictwo:Wydawnictwo Literackie

Data premiery:styczeń 2012 r.

Nie wiadomo,czy książka ukaże się w styczniu, ale na pewno warto zapamiętać, że ma się ukazaćw przyszłym roku.

Druga część klasycznegocyklu stworzonego przez Mervyna Peake’a.
Gormenghastto dziwny zamek, w którym na świat przychodzi i wychowuje się główny bohaterTytus Groan. Chłopiec dorasta w otoczeniu gotyckich labiryntów, dachów,korytarzy, krużganków, schodów, podziemi i tajemnych przejść. to jedna znajbardziej niezwykłych kreacji w literaturze fantastycznej. Niezwykłych, bonie ma tu elementów typowych dla tego gatunku – wszelkie dziwy są pochodzenianaturalnego. To ludzie zamieszkujący zamek sami prowokują mrożące krew w żyłachsytuacje, przestrzegając absurdalnych obyczajów. Czy młody hrabia będzie miałsiłę, aby zbuntowac się przeciw tradycji?
Kultowaseria o dziedzicu zamku Gormenghast została przetłumaczona na 30 języków. Odwielu lat inspiruje artystów – na podstawie książek Peake’a nakręcono kilkaseriali telewizyjnych, a grupa The Cure nagrała piosenkę „The Drowning Man”.

FILM

Tytuł:Sherlock Holmes: A Game of Shadows

Scenariusz:Michele Mulroney & Kieran Mulroney

Reżyseria:Guy Ritchie

Data premiery:5 stycznia 2012 r.

Kontynuacja Sherlocka Holmesa to najbardziejwyczekiwany przeze mnie film na 2012 rok (zaraz obok drugiego sezonu Sherlocka w wersji BBC). Nie przeszkadza mi nawet to,że zobaczę go raptem dwa tygodnie później, niż reszta świata. Martwi mnietrochę, że inni są scenarzyści, ale… Ale reżyser wciąż ten sam, aktorzy równieżsię nie zmienili, a trailery wiele obiecują.

Akcjarozgrywa się rok po wydarzeniach z pierwszego filmu, w 1891 roku. Genialnydetektyw Sherlock Holmes (Robert Downey Jr.) i jego oddany przyjaciel Dr JohnWatson (Jude Law) ponownie łączą swoje siły by pokonać największego złoczyńcęświata - Profesora Moriarty (Jared Harris).

Gdzie ten Edward? - "Świat wampirów: Od Draculi do Edwarda", Manuela Dunn-Mascett, tłumaczenie: Ewa Morycińska-Dzius, Prószyński i S-ka 2010

2011-12-21T13:08:00.000+01:00

Świat wampirów: od Draculi do Edwarda może się wydać gratką dla fanów Zmierzchu i pewnie kilkoro rzuciło się na bardzo ładnie wydaną książeczkę autorstwa Manueli Dunn-Mascetti. Jeśli jednak liczyli na to, że dowiedzą się z niej więcej o wampirze-wegetarianinie, musieli się srodze zawieść, ponieważ nie znajdą tu żadnych szczegółów dotyczących bohatera cyklu Stephenie Meyer. Co w takim razie znajdą czytelnicy? Opowieści o poprzednikach, prawdziwych wampirach, których dzieje spisali Polidori czy Stoker. Autorka postanowiła przedstawić wampiryzm jako historycznie potwierdzony fakt, udokumentowany przez badaczy Oświecenia i pisarzy powieści gotyckich.

To podejście drażniło mnie przez całą lekturę, Dunn-Mascetti pisze bowiem o wampirach, wilkołakach czy duchach jak o istniejących istotach, mieszając historyczne wydarzenia i postaci z literacką fikcją. Nie przejmuje się tym, że Elżbieta Bathory zmarła w 1614 roku a nie w 1640, podaje też błędną interpretację słowa „wampir”, dając mu pochodzenie rumuńskie, podczas gdy tamtejsze wierzenia nie znają podobnej postaci. Z drugiej strony w książce znajduje się dużo ciekawostek o wierzeniach z całego świata, opisów źródeł przesądów, często nie pozbawionych ironii, jakby autorka chciała ostrzec, że nie należy wierzyć w każde jej słowo. Szkoda, że nie podaje źródeł cytowanych tekstów, co we mnie osobiście wywoływało nieufność do podawanych w nich informacji.

Wampir Edward stanowi w tej „pracy” jedynie odniesienie, formę kontrastu do wampirów z przeszłości. Znajdziemy tu tylko opis wizerunku wampira, jaki ukształtował się w wyniku pojawienia się Draculi, hrabiego Ruthvena, Carmilli czy Varneya. Dunn-Mascetti całkiem zgrabnie łączy literackie wampiry z ich poprzednikami z legend, opisuje kolejno ich losy, wybierając z wizerunku każdego z nich charakterystyczne cechy, które złożyły się na wizerunek wampira. Jednocześnie demaskuje wiele wierzeń za pomocą naukowych wyjaśnień.

Książka powinna się spodobać młodzieży. Lekki, żartobliwy styl autorki oraz sporo anegdotek sprawi, że spędzą ciekawie czas i przy okazji dowiedzą się, jaki mniej więcej jest rodowód wampira. Wiedza przekazana przez Dunn-Mascetti może zachęcić do dalszych poszukiwań, a jeśli nie, to w zupełności wystarczy, aby poznać najważniejsze informacje o wampirach w wierzeniach i literaturze. Dla bardziej wymagających będzie jednak stratą czasu.

Recenzja ukazała się na portalu Katedra.

O piekle II

2011-12-14T22:29:00.000+01:00

Nie potrzeba tortur; piekło to inni.

Jean-Paul Sartre, Przy drzwiach zamkniętych, 1944.

Nie ma kobiety bez mężczyzny - "Księżniczka i Żaba", scenariusz: Ron Clements, Rob Edwards, John Musker; reżyseria: Ron Clements & John Musker, 2009

2011-12-10T15:43:00.000+01:00

Dawno, dawno temu pisałam o tej animacji, o tym, jak prasadumna jest z wytwórni Walt Disney Animation, która w końcu przełamała schematyi postanowiła przenieść swoje bajki w nową realność w odniesieniu do rolikobiety w społeczeństwie, jakkolwiek by to nie brzmiało. Cóż, obejrzałam Księżniczkę i Żabę jakiś czas temu i niedo końca się z tym mogę zgodzić.

Film wzoruje się na powieści E.D. Barkera The FrogPrincess, która z kolei inspirowana jest baśnią spisaną przez braci Grimm, The Frog Prince. Mamy wprawdzie księcia Naveena,ale nie jest to łagodny i mądry młodzieniec, tylko fircyk i zalotnik niedbający o przyszłość i uciekający od swoich obowiązków. Pojawia się teżksiężniczka, ale to tytuł dość przewrotny, ponieważ Tiana nie pochodzi zżadnego królewskiego rodu, ale z biednej, czarnoskórej rodziny w Nowym Orleanie, ajej największym marzeniem jest otwarcie restauracji ku pamięci zmarłego ojca. Gdyw wyniku złych czarów Naveen zostaje zamieniony w ropuchę i gdy prosi Tianę opocałunek, zamiast się poprawić, wydarzenia się komplikują, ponieważ dziewczynatakże zostaje zamieniona w żabę. Od tej pory dwójka bohaterów musi razemprzejść przez wiele przygód i trudności, aby odczynić urok.

Dla nikogo nie jest oczywiście tajemnicą, jak to się wszystkoskończy, jednak nie zakończeniem „happily ever after” ani humorem (którego jestcałkiem sporo, zwłaszcza dzięki postaciom Charlotty i świetlika Raya) zachwycalisię recenzenci. We wszystkich artykułach kładziono nacisk, że Disney wreszcieodszedł od lukrowanych bohaterek, przeznaczonych do miłości i wielbienia przezpięknych książąt. Wiele mówiło się również o tym, że główna bohaterka nie jestbiała, rzeczywiście Tiana jest pierwszą disnejowską postacią o innym kolorzeskóry niż Śnieżka czy Śpiąca Królewna. Ma też zupełnie inny charakter. Nie jestdelikatną kruszynką, która nie może spać na pierzynach z ukrytym w nichziarnkiem grochu. Nie może spać, ponieważ haruje jak wół, aby móc otworzyćwłasny biznes – restaurację, wspólne marzenie jej i jej taty. Tiana jestinteligentną, zaradną i pracowitą dziewczyną, przedkładającą pracę i ambicjenad zabawę i poszukiwanie „jedynej, prawdziwej miłości”, w przeciwieństwie doswojej przyjaciółki Charlotty. Między dwiema młodymi kobietami widać nie tylkoróżnicę koloru skóry, dzieli je wszystko – pochodzenie, majątek, charakter. Mimowszystko to Charlotta budzi większą sympatię, to prawdziwa rola komediowa, adubbingująca blondyneczkę Jennifer Codyjest rewelacyjna. Fakt, postać Tiany jest inna niż poprzednie bohaterki Disneya,ale…

No właśnie. Ale. Ale cały czas miałam wrażenie, że wartości,które ona wyznaje, nie są do końca cenione przez twórców filmu. Śliczna panna,zapracowująca się dla niedoścignionego marzenia, szczęśliwa bez mężczyzny irodziny? Nie, tak być nie może. Rozumiem, że w życiu bardzo ważne jest miećbliską osobę, ale czy trzeba ciągle uczyć dziewczynki, że bez mężczyzny u bokunie będą kompletne? Co z ludźmi, którzy nie odczuwają potrzeby bycia w związku?Chociaż Naveen zmądrzeje i wreszcie zrozumie, że nie może żyć bez Tiany, wciążpozostanie nonszalanckim chłopcem, przygrywającym na swojej gitarce, ale poprzezmałżeństwo uczyni Tianę księżniczką, a za książęce pieniądze otworzą razem restaurację. Może jestem przewrażliwiona, może to dlatego, że jestemsingielką, ale oglądając animację, wciąż zastanawiałam się nad presjąspołeczeństwa, żeby każdy znalazł swoją „bratnią duszę” albo chociaż kogoś, zkim spędzi starość. W bajkach postaci męskie mogą pozostać samotne (jak choćbyKot w Butach ze Shreka czy Sid z Epoki lodowcowej), niektóre z nich sąszczęśliwe, niektóre nie, ale nie muszą mieć partnerów. Postać kobieca zawszeznajduje drugą połówkę, zawsze wychodzi za mąż albo ma na to nadzieję. Może teżdlatego tak bardzo podoba mi się serial Seksw wielkim mieście i Samantha. Wolę z niej brać przykład niż łudzić się kolorowymibajkami.

A, i to nieprawda, że Naveen i Tiana są pierwszą mieszanąparą w historii disnejowskich animacji - Naveen nie jest mężczyzną białej rasy. Jednaksą też powody do pochwał. Przede wszystkim bajka zachwyca rysunkiem, tradycyjną,ręczną kreską, barwną i wyrazistą, jakże odświeżającą potonach animacji komputerowych. Drugą godną pochwały kwestią jest wypełniona jazzem ścieżkamuzyczna w klimacie Nowego Orleanu, w którym dzieje się akcja filmu, wkompozycji Randy’ego Newmana. No icałkiem zabawne dialogi w wykonaniu Aniki Noni Rose (Tiana), BrunonaCamposa (Naveen), wspomnianej już JenniferCody (Charlotta), Johna Goodmana(La Bouff) czy Opry Winfrey (MamaOdie). Mimo powyższej głównej wady (przynajmniej dla mnie) i tak Księżniczka i Żaba pozostaje jedną zmądrzejszych, a może i najmądrzejszą bajką produkcji Disneya, jaką kiedykolwiekoglądałam. Może następnym razem będzie jeszcze lepiej?

O istnieniu

2011-12-07T20:31:00.000+01:00

[...] Wieczność bez Istnienia jest Nicością gorszą od Niebytu.

Janusz A. Zajdel, Ten piękny dzień [w:] Relacja z pierwszej ręki, SuperNOWA 2010.

Ja tetralogię bojkotuję! - "Powrót Cienia", Tad Williams, tłumaczenie: Paweł Kruk, Rebis 2010

2011-12-05T16:19:00.000+01:00

Kiedy przeczytałam Marchię Cienia, pierwszy tom trylogii (wówczas) Tada Williamsa, byłam zachwycona epickością i szczegółowością powieści. Autor zadbał o wiarygodność psychologiczną bohaterów, zmyślnie kierował intrygą i wydarzeniami, wspaniale narysował świat i jego legendy. Drugi tom już nie był taki pasjonujący, wręcz przeciwnie, w większości nudził mnie dłużyznami i raził kiepską stroną redakcyjną. Postanowiłam jednak zakończyć opowieść, myślałam, że w końcu to tylko trylogia. Niestety nie uda mi się to, ponieważ autor postanowił z trylogii zrobić tetralogię, a po czwarty tom już na pewno nie sięgnę.

Zmuszałam się bowiem, aby dobrnąć do ostatniej strony Powrotu Cienia. Początkowo miałam problem w rozeznaniu się w wydarzeniach, minęło sporo czasu, odkąd skończyłam Rozgrywkę Cienia. Powinno mi pomóc krótkie streszczenie obu tomów, ale nie pomogło – jest ono napisane w taki sposób, że powoduje jeszcze większe zamieszanie. Wielość wątków powoduje przeskakiwanie z jednego do drugiego, nie są one prowadzone równomiernie, w jednych oczywiście dzieje się więcej niż w innych. Najciekawszy tym razem jest motyw Briony, która musi wykazać się większą przebiegłością i dopiero na dworze swoich rzekomych przyjaciół dowiaduje się, co znaczy walczyć o życie. Williams nadal doskonale sobie radzi z opisywaniem uczuć wszystkich postaci, nadal jest niezwykle drobiazgowy w opisach ich myśli i to paradoksalnie powoduje, że są jeszcze bardziej nudni niż wcześniej. Pisarz nie pozostawia miejsca na domysły czytelnikowi.

Trzeci tom nie różni się od poprzedniego, podjęte wątki są rozwijane, dochodzą kolejne, tak że Powrót Cienia zapętla akcję coraz bardziej i bardziej, co sprawiło, że straciłam nią zainteresowanie po około dwustu stronach. Mimo że autor operuje stylem na tym samym poziomie, co w części pierwszej i drugiej, a jego szczegółowość i zdolność odpowiedzi na niezadane jeszcze pytania czytelnika jest naprawdę godna podziwu, to powieści brakuje lekkości. Mimo tylu stron akcja praktycznie stoi w miejscu, książka skupia się na wyjaśnieniu tajemnic Funderlingów i przemianie psychicznej Barricka, który z użalającego się nad sobą chłopca staje się mężczyzną. Niestety pojawia się kolejny wątek miłosny, tak samo sztampowy i niefascynujący jak pozostałe.

Z przykrością stwierdzam, że jestem rozczarowana. Pamiętam swoje podekscytowanie zapierającym dech światem i wspaniałą wyobraźnią, którą Tad Williams zaprezentował w Marchii Cienia. Okazało się jednak, że prócz rewelacyjnego motywu lustra, pozostałe wątki grzeszą coraz większym schematyzmem. Z pewnością cykl Amerykanina można nazwać epickim, jednak może to już nie jest to, czego szukam w literaturze.

Recenzja ukazała się na portalu Katedra.

O dobrych książkach

2011-12-04T19:08:00.000+01:00

Dobra książka wymaga czegoś więcej niż pięknej konstrukcji zdań, lewicowego sznytu i bystrej, ironicznej obserwacji. Wymaga przede wszystkim fabuły.

Jeremy Clarkson, Świat według Clarksona, Insignis Media 2011.

Posłuchaj Philipa K. Dicka

2011-12-03T11:41:00.001+01:00

Lubisz twórczość Philipa K. Dicka? To posłuchaj tego prawie dwugodzinnego wywiadu z pisarzem, który na blogu Gry fabularne umieścił Adriano Kuc. Czytałam ostatni wywiad-rzeka w A jeśli nasz świat jest ich rajem?, ale posłuchać jednego z moich ulubionych pisarzy... Jestem pod wrażeniem osobowości. 2 marca 2012 roku minie trzydzieści lat, odkąd tego niesamowitego człowieka nie ma z nami.

Zapowiedzi pod Choinkę?

2011-12-01T10:57:00.000+01:00

Nie jest tego wiele, ciężko było coś wybrać z nowości wydawniczych, kryzys chyba coraz bardziej się daje we znaki. Filmów o dziwo też jak na lekarstwo. Jak dla mnie akurat to dobrze, mniejsze zaległości w lekturach i oglądaniu.

KSIĄŻKI

Tytuł: Rozbitkowie na Darkoverze

Autor: Marion Zimmer Bradley

Wydawnictwo: Vis-a-vis/Etiuda

Data wydania: 1 grudnia 2011 r.

Książka SF autorki Mgieł Avalonu. Nie jest to pierwsza część cyklu, bardzo długiego zresztą, a swego rodzaju prequel, który wprowadza do świata wykreowanego przez Marion Zimmer Bradley. Pewnie dlatego polski wydawca się na nią zdecydował. Nie wiem, czy kupię, ale zajrzę na pewno.

Darkover to niezwykła planeta, zamieszkana przez obdarzone niezwykłą inteligencją istoty bardzo dalekie od ludzkich wyobrażeń. Świat tajemnic, kraina nieznanych na Ziemi potęg, złowieszczego nieba i czerwonawego Słońca. Do tego przedziwnego świata dociera wysłany z Ziemi statek kosmiczny, ale mieszkańcy Darkover nie zetknęli się do tej pory z istotami ludzkimi. Jak będzie wyglądało to zetknięcie? Jak zareagują na przybyszów mieszkańcy Darkoveru? Czy Ziemianie będą się w stanie zaadaptować do warunków życia w nieznanym dla nich, tajemniczym świecie? Jaką cenę przyjdzie im za to spotkanie zapłacić? I czym zaowocuje to niezwykłe zderzenie cywilizacji?
Niezwykły świat Marion Zimmer Bradley jest chyba jednym z najciekawszych pomysłów, najoryginalniejszych opisów świata alternatywnego. Stworzyła w Darkover w gruncie rzeczy cały kosmos – opisując świat prawie na poziomie tolkienowskim. Jej wizja Darkover naprawdę nam może przynieść chwilę zastanowienia nad naszym światem, zagrożeniami których powinniśmy się obawiać i co ważne daje trochę nadziei.

Tytuł: Conan i pradawni bogowie

Autor: Robert E. Howard

Wydawnictwo: Rebis

Data wydania: 6 grudnia 2011 r.

Pierwszy zbiór opowiadań z cyklu o Conanie, które planuje wydać Rebis. Zmieniłam zdanie, chcę zapoznać się z opowiadaniami Howarda i przekonać się na własnych oczach, co jest takiego w jego twórczości i czy widać wpływ jego własnych doświadczeń na świat, który stworzył.

Pomiędzy czasy, kiedy oceany pochłonęły Atlantydę z jej błyszczącymi miastami (…) była ongiś niewyobrażalna era. Wówczas to lśniące królestwa rozpościerały się po świecie niczym granatowa tarcza nieba pod gwiazdami. (…) Tam też dotarł Conan Cimmeryjczyk, czarnowłosy, o posępnym wejrzeniu, z mieczem w dłoni (…,) by swymi obutymi w sandały stopy deptać błyszczące klejnotami trony Ziemi.
Conan jest jednym z największych literackich bohaterów w historii – człowiekiem z mieczem, który sieje śmierć i zniszczenie pośród krain epoki hyboryjskiej, mierząc się z potężnymi czarnoksiężnikami, zabójczymi potworami oraz armią bezlitosnych złodziei i łajdaków.
Podczas swej błyskawicznej, choć krótkiej kariery Robert E. Howard stworzył nowy gatunek, który nazwano potem literaturą „magii i miecza”. W tym bogato ilustrowanym tomie zostało zebranych trzynaście pierwszych opowiadań o Conanie w oryginalnych wersjach i ułożonych w takiej kolejności, w jakiej pisał je Howard. Oprócz klasyki mrocznej fantasy („Wieża Słonia”) oraz tekstów wypełnionych niezwykłymi przygodami („Królowa Czarnego Wybrzeża”) zbiór „Conan i pradawni bogowie” zawiera liczne nigdy niepublikowane materiały, m.in. pierwszą złożoną u wydawcy wersję debiutu Conana „Feniks na mieczu”, szkice do „Szkarłatnej Cytadeli” i „Czarnego kolosa” oraz mapy hyboryjskiego świata narysowane przez samego autora.
Oto pierwszy tom ponadczasowych opowieści, których bohaterem jest Conan – nieokrzesany i niebezpieczny młodzieniec, zuchwały złodziej, wymachujący mieczem pirat oraz dowódca całych armii. Oto również unikatowe wejrzenie w zamysł pisarskiego geniusza, którego brawurowy i przejrzysty styl, kopiowany przez tak wielu, okazuje się nieosiągalny dla nikogo.

Tytuł: O procesie cywilizacji

Autor: Norbert Elias

Wydawnictwo: W.A.B.

Data wydania: 14 grudnia 2011 r.

Książka zupełnie nie fantastyczna, ale to podobno jedna z najbardziej rewelacyjnych prac o cywilizacji jako takiej. A że mnie antropologia i socjologia bardzo zawsze interesowały... Przeszkodą w zdobyciu może być cena - 89 złotych!

Cywilizacja w ujęciu Norberta Eliasa jest przede wszystkim wciąż dziejącym się procesem, nie zaś jakimś punktem osiąganym w „pochodzie dziejów"; jednostki, społeczeństwa i cała ludzkość doznają go raczej, niż świadomie tworzą, stąd też nieuprawnione jest poczucie wyższości, płynące z faktu bycia „bardziej cywilizowanym".
Procesowego „cywilizowania", jak twierdzi Elias, obserwujemy nie tylko w polityce, sztuce czy ekonomii, ale także analizując zachowania przy stole lub w sypialni. Niezwykły uczony, zajmujący w historii nauk społecznych zupełnie osobną pozycję, formułuje swoje tezy w oparciu o bardzo bogaty i różnorodny materiał źródłowy, obrazujący opisywane przez niego zmiany. Przywołuje m.in. słynną niegdyś rozprawę Erazma z Rotterdamu De civilitate morum puerilium z 1530 roku, napisaną dla pouczenia szlacheckich chłopców, jak przystoi się zachowywać. Książka doczekała się około 130 wydań i znajdziemy w niej wciąż dla nas aktualne stwierdzenia:
Dobrą jest rzeczą, jeśli od czasu do czasu przerywa posiłek rozmowa. Niektórzy jedzą i piją bez ustanku, nie dlatego, że są głodni lub spragnieni, lecz dlatego, że inaczej nie panują nad swoim zachowaniem. Muszą drapać się po głowie albo dłubać w zębach, albo gestykulować rękami, albo bawić się nożem, albo też kasłać, wycierać nos i spluwać.
(fragment)
Znajdziemy też porady, które lekko się zdezaktualizowały:
Odejdź na stronę, żeby zwymiotować, nie jest bowiem rzeczą wstydliwą wymiotować, lecz brzydko jest wskutek obżarstwa narażać się na wymioty.
(fragment)
Obecne wydanie książki jest pierwszym polskim wydaniem pełnym; poprzednie, z roku 1980, zostało w znacznym stopniu okrojone. Tym bardziej warto poznać to jedyne w swoim rodzaju dzieło.
Jedna z najwybitniejszych prób połączenia tego, co społeczne i tego, co indywidualne w ramach tego samego schematu socjologicznej analizy.
Philip Abrams
Urok O procesie cywilizacji polega właśnie na odsłanianiu związków i zależności wzajemnych, na przekraczaniu granic między teoriami i dyscyplinami, w których liczy się tylko jakiś jeden rodzaj faktów. I, oczywiście, na tym, że zasypana zostaje pospolita w socjologii przepaść między badaniem procesów odbywających się w mikro- i makroskali.
Jerzy Szacki, Historia myśli socjologicznej

FILM

Tytuł: Wyścig z czasem

Scenariusz: Andrew Niccol

Reżyseria: Andrew Niccol

Data premiery: 2 grudnia 2011 r.

Widziałam trailer i mimo że pokazuje on praktycznie cały film, to pomysł z kupowaniem czasu życia bardzo mi się spodobał. Na objawienie nie liczę, ale może chociaż kilka trzymających fragmentów się trafi?

Film science fiction w reżyserii Andrew Niccola (“Gattaca – szok przyszłości”, “Pan życia i śmierci”). Świat w niedalekiej przyszłości: aby uniknąć przeludnienia, wprowadzono reglamentację czasu do przeżycia, który stał się najcenniejszym dobrem, jedyną powszechnie akceptowaną walutą wymienialną. Bogaci, których stać, by go kupować, mogą żyć wiecznie, biedni muszą wykazać się inwencją, by go zdobyć… Will Salas należy do tych nieszczęśników, którzy budzą się każdego dnia z zapasem 23 godzin, zdając sobie sprawę, że o ile nie zarobią wystarczająco dużo czasu, nie dożyją do jutra. Pewnego dnia bogaty nieznajomy przekazuje Willowi czas o wartości tysięcy lat i zmęczony życiem popełnia samobójstwo. Will zostaje oskarżony o jego zabicie i ucieka przed policją z piękną zakładniczką. Żyjąc z minuty na minutę, zakochana para wypowiada wojnę istniejącemu systemowi, grożąc jego ostatecznym zniszczeniem… W rolach głównych: Amanda Seyfried (”Mamma Mia!”, ”Listy do Julii”), Olivia Wilde (”Tron: Dziedzictwo”, ”Dla niej wszystko”), Cillian Murphy (”Incepcja”, ”Batman: Początek”) i Justin Timberlake (”Social Network”).

Żywa kopia Charlotte Brontë na ulicach Keighley

2011-11-29T22:59:00.001+01:00

W brytyjskim miasteczku Keighley, w hrabstwie West Yorkshire, mieszka Lyn-Marie Cunliffe, wielbicielka powieści sióstr Brontë. Nie byłoby w tym nic specjalnego, gdyby nie fakt, że fanka prozy XIX-wiecznych autorek na co dzień chodzi ubrana jako Charlotte, najstarsza z sióstr. Pani Cunliffe zaczęła nosić kostium trzy lata temu. Wówczas przechadzała się w sukniach z epoki w okolicach Haworth, gdzie mieści się rodzinny dom Brontë, aby wskazywać turystom właściwy kierunek. Ale przebrania spodobały się jej tak bardzo, że postanowiła uczynić z nich swoją aktualną garderobę. Teraz 49-latka sama stanowi atrakcję turystyczną i fani twórczości powieści wiktoriańskich i słynnych sióstr przyjeżdżają do Keighley przy okazji zwiedzania Haworth, aby spotkać damę z przeszłości. To bardzo miłe, że sąsiedzi i rodzina pani Lyn-Marie nie uważa jej za wariatkę i wspiera ją w realizacji marzeń. Sama z chęcią bym zamieniła nowoczesne ciuchy na powiedzmy suknię z XVI wieku, chociaż wątpię, czy wytrzymałabym w niej cały dzień, nie mówiąc o jakimś dłuższym czasie...

[źródło: The Telegraph]

Pierwsza animacja

2011-11-27T14:55:00.000+01:00

Czy wiecie, że pierwsza animacja w historii kina powstała już w 1908 roku?! Przynajmniej za taką jest uważana animacja Fantasmagorie. Jej autorem jest Émile Cohl, francuski karykaturzysta. Filmik, skomponowany z siedmiuset (!) rysunków na płaskim szkle, trwa ponad minutę i jest naprawdę zachwycający.

[źródło: Flavorwire]

Czy to ptak? Czy to samolot? Nie, to As! - "Hydrozagadka", scenariusz: Andrzej Kondratiuk & Andrzej Bonarski, reżyseria: Andrzej Kondratiuk, 1970

2011-11-25T10:14:00.000+01:00

I nie chodzi tu o Andrzeja Sapkowskiego, powszechnie nazywanego AS-em polskiej fantastyki. Mam na myśli naszego rodzimego bohatera, a właściwie superbohatera. Kto nie oglądał Hydrozagadki, powinien nadrobić zaległości jak najszybciej. Nie miałam pojęcia, że w latach 70. w Polsce nakręcono parodię amerykańskich adaptacji komiksów o superbohaterach. Film Andrzeja Kondratiuka to komedia pełna absurdów, nawiązująca do mitu o Supermanie i produkcji sensacyjnych rodem z Hollywood, ale też doskonale obrazująca polską rzeczywistość.

Warszawa. Upalne lato. Mieszkańców i rząd zaczyna niepokoić tajemnicze zniknięcie wody. Grupa naukowców prosi o pomoc superbohatera, Asa (w tej roli rewelacyjny Józef Nowak), który rozpoczyna śledztwo. Wkrótce okazuje się, że znikanie wody jest wynikiem spisku, uknutego przez genialnego złoczyńcę, Doktor Plama (Zdzisław Maklakiewicz) na zlecenie bogatego maharadży z Kaburu (Roman Kłosowski), cierpiącego na brak wody. W całym zamieszaniu mamy również wątek miłosny – otóż Jan Walczak, czyli As w przebraniu, skrycie kocha koleżankę z pracy, ponętną, piękną Jolę (Ewa Szykulska), której jednak imponują bogaci, przystojni mężczyźni, jak brunet Jurek (Tadeusz Pluciński).

Począwszy już od „napisów” początkowych (musicie to zobaczyć!) film bawi i zaskakuje. Pełno tu rodzajowych scenek, jakby pojedynczych skeczy, niespecjalnie powiązanych z fabułą. Dialogi wymawiane z emfazą rozśmieszają do łez. Momentami film jest nawet niepokojący (genialna scena Zdejm kapelusz z Igą Cembrzyńską, Ewą Szykulską i Tadeuszem Plucińskim, tym niepokojącym fragmentem jest występ Igi Cembrzyńskiej), przeważnie jednak po prostu śmieszny.

Twórcom udało się w niewymuszony i niegłupi (w przeciwieństwie do obecnych parodii) sposób wyśmiać fascynację superbohaterami. Jan Walczak jest niezbyt przystojnym, nieśmiałym naukowcem w okularach, który nie przyciąga uwagi. Jako As staje się… niezbyt przystojnym, ale odważnym wojownikiem stającym przeciwko wszelkiemu złu (a jak się okazuje największym złem jest alkohol). As jest bożyszczem kobiet, które szaleją na jego punkcie, i wzorem mężczyzn, którzy pragną być tacy jak on. Jego umoralniające rady na temat zachowania zasad BHP, podawane w trakcie walk, są rozbrajające. Równie zabawni są jego oponenci. Doktor Plama, jak przystało na genialnego naukowca o czarnym sercu, obmyślił nieprzeciętny plan, w jaki sposób pozbawić wody mieszkańców Warszawy:

[…] tu (w jeziorze) jest ukryty stos atomowy. Dostarcza energii tym oto grzałkom, grzałki podgrzewają wodę do temperatury wrzenia, uzyskujemy zjawisko parowania na ogromną skalę. Para ulatnia się do atmosfery, tam tworzą się chmury, one żeglują z wiatrem. Jeżeli wiatr wieje w stronę Kaburu, urządzenie pracuje. Jeżeli wiatry są przeciwne, czasowo zawieszamy produkcję.

Tak przemyślnego planu nie powstydziłby się żaden czarny charakter! Powyższy cytat to tylko mała próbka tego, co otrzymacie, jeśli obejrzycie film. W Hydrozagadce do Szykulskiej, Cembrzyńskiej czy Maklakliewicza, dołączyli inni, znakomici aktorzy, jak choćby Wiesław Gołas (Taksówkarz), Jerzy Turek (Dróżnik), Wiesława Mazurkiewicz (Kwiaciarka), Franciszek Pieczka (Marynarz) i Jerzy Duszyński (Docent Frączak). Polecam!

Ponadczasowy Sherlock Holmes - "Sherlock", sezon I, twórcy: Mark Gatiss & Steven Moffat, 2010

2011-11-21T21:38:00.000+01:00

Na początku tego roku zachwycałam się filmową adaptacjąprzygód Sherlocka Holmesa w reżyserii Guya Ritchiego. Niedawno chwaliłamliteracki oryginał. Zostałam fanką słynnego detektywa i nie sądziłam, żektokolwiek może dorównać wizerunkowi, jaki stworzył Robert Downey Jr. Niewyobrażałam sobie również innej scenerii dla przygód Sherlocka niż XIX wiek.Jeśli myślicie podobnie, to powinniście obejrzeć najnowszy serial BBC.

Pierwszy sezon Sherlocka ma zaledwie trzy odcinki, ale niejest to zwykły serial, bowiem każdy z odcinków trwa około dziewięćdziesięciuminut. Otrzymujemy więc film telewizyjny, jakością dorównującyprodukcjom kinowym, często je nawet przewyższający. Rolę główną otrzymał, mało znany u nas (to kwestia czasu), brytyjski aktor Benedict Cumberbatch, który zmiejsca został moim idolem numer jeden. Cumberbatch pokazał Holmesa w jeszczebardziej zintensyfikowany sposób niż zrobił to Downey Jr. Jego detektyw jestrównie bliski oryginałowi literackiemu, twórcy serialu poszli jednak jeszczedalej i wyostrzyli jego cechy. Dostajemy więc neurotycznego, niesamowicieinteligentnego człowieka, który swoim umysłem zdolny jest przenikać przezinnych ludzi jak Superman wzrokiem przez ściany. Sherlock Holmes jestekscentrykiem, egoistą, geniuszem, który nieustannie potrzebuje rozplątywaćnajgorsze zagadki, inaczej jest niewymownie znudzony. Skupiony na sobieuwielbia się popisywać, dlatego współpracuje z londyńską policją, dlatego lubitowarzystwo Johna Watsona, który nie ukrywa podziwu i akceptujewszelkie dziwactwa Sherlocka. Charyzma, stanowczość, brawura i niezwykłainteligencja czynią go intrygującym socjopatą, żyjącym na granicy. On niepomaga policji z pobudek altruistycznych czy dla pieniędzy, nie liczą się dlaniego takie fakty, jak zagrożenie ludzkiego życia czy państwowe bezpieczeństwo.Najważniejsza jest tajemnica, a im bardziej skomplikowana, tym lepiej.

Holmes przede wszystkim zachwyca, fascynuje, ale przybliższym poznaniu można dostrzec w nim pewną rysę, której nikomu dotąd nieudało się pokazać, o której być może nie wiedział nawet Arthur Conan Doyle. Ciężkowytrzymać z taką osobowością, przytłaczającą, absorbującą całkowicie idoszczętnie. A mimo wszystko zarówno widz, jak John Watson, trwają w tejprzedziwnej relacji. Przyjaźń tych dwóch mężczyzn jest doprawdy niezwykła.Podobnie jak u Ritchiego, tak i w serialu John Watson nie jest przybocznymSherlocka, ale oddzielną postacią. Martin Freeman grający Watsona równieżidealnie do tej roli pasuje. I tutaj kolejna niespodzianka w przedstawieniupostaci-symbolu – weterana wojennego. Ranny podczas misji w Afganistanie Watsonmusi wrócić do Anglii, ale nie może sobie poradzić z przystosowaniem się dorzeczywistości. Fakt, prześladują go wizje przeszłych wydarzeń, krwawe obrazybitew, chodzi do psychologa, który zaleca mu rozpoczęcie pisania bloga (jaknowocześnie!) w celu uporania się ze wszystkim, co go spotkało. Traktowany jakchory budzi współczucie, którego jednak nie potrzebuje. Watson nie potrzebujeteż normalnego, cichego życia. Wbrew pozorom i schematowi lekarz wojskowytęskni za wojenną zawieruchą, za akcją, adrenaliną, za tym, że był komuśpotrzebny. Spotkanie z Holmesem jest więc dla niego wybawieniem i przedewszystkim dlatego toleruje bałaganiarstwo, dziwne, czasami dziecinne zachowaniakompana. Obaj doskonale się uzupełniają.

Także postaci drugoplanowe są rewelacyjne: Rupert Gravesjako detektyw Lestrade, Una Stubbs w roli Pani Hudson czy urocza Loo Brealeyjako Molly. Rozczarował mnie jedynie Moriarty. Wiadomo, że w przyrodzie musiistnieć równowaga, chociaż w tym wypadku nie można mówić o opozycji Dobra iZła, ponieważ Holmes nie jest Dobrym. Jednak jeśli chodzi o postaćMoriarty’ego, to wyobrażałam go sobie jako mężczyznę o większej klasie.

Chociaż czytałam dopiero pierwsze opowiadanie z SherlockiemHolmesem, jestem przekonana, że serial ma mnóstwo nawiązań przynajmniej donajważniejszych i najbardziej znanych utworów z cyklu Doyle’a. Już w A Study inPink aż iskrzy od aluzji do A Study in Scarlet, zdarzają się nawet bardzopodobne cytaty. Poszukiwanie tych „smaczków” daje dodatkową przyjemność isprawia, że filmy można oglądać wielokrotnie. Akcja wciąga od pierwszych minuti trzyma w napięciu do ostatnich chwil, w ogóle nie czułam tychdziewięćdziesięciu minut „odcinka” i w jedną noc obejrzałam wszystkie trzyfilmy. Każdy jest rewelacyjny, oddaje klimat powieści i prawdziwego kryminału.Serial nie pozbawiony jest poczucia humoru, subtelnej (lub mniej) ironii,zwłaszcza w scenach interakcji Holmesa z innymi ludźmi. Człowiek takspostrzegawczy, zwracający uwagę na najdrobniejsze szczegóły związane ześledztwami, zdaje się nie dostrzegać, co się dzieje wokół niego, przez co raniludzi. Mam wrażenie, że nie do końca jest takim nieczułym człowiekiem, żedoskonale ukrył swoje emocje. Serial pokazuje to, czego nie widzieliśmy wżadnym innym filmie, czego można nie dostrzec w książkach. Pokazuje, jakosamotniony musi być człowiek tak całkowicie inny od większości, jak ciężkomusiał znosić dzieciństwo, jaką musiał wytworzyć w sobie odporność wobectraktowania go jak wynaturzenie. Momentami Sherlock przypominał mi serialowego Dextera z pierwszego sezonu.

Serial jest równieżdopracowany pod względem scenografii, wspaniałych zdjęć Londynu, rewelacyjnychkostiumów (tu mam na myśli głównie Sherlocka, którego strój jest zawszenienaganny i który, wybaczcie mi to, wygląda powalająco w idealnie skrojonychgarniturach czy świetnym płaszczu). Tła dopełnia klimatyczna muzyka, mamwrażenie, że nawiązująca do filmu Ritchiego, w kompozycji Davida Arnolda(naczelny kompozytor ścieżki dźwiękowej do filmów o Jamesie Bondzie) i Michaela Price'a (spec od muzycznego nastroju we Władcy Pierścieni). Czy sąjakieś wady? Owszem, największą jest przeciągnięte zakończenie, które nietrzyma w niepewności co do przyszłych wydarzeń. Pozostałe to już „wadki”,drobiazgi, które nie wpływają na przyjemność oglądania. Sherlock to pozycja obowiązkowa dla fanów Holmesa, ale równieżdla wszystkich, którzy lubią dobry kryminał i nieprzeciętnych bohaterów. Drugisezon dopiero w przyszłym roku, ale warto czekać.

Śnieżki, jakich nie znamy

2011-11-16T18:32:00.001+01:00

Na przyszły rok planowane są premiery dwóch wersji baśni o Królewnie Śnieżce. W pierwszej, mrocznej i niebezpiecznej główną rolę gra Kristen Stewart i ma być to zupełnie inna opowieść, niż ta znana wszystkim z baśni tradycyjnych, o disnejowskiej nie wspominając.

Trailer Snow White and the Huntsman można obejrzeć choćby tutaj. W sieci pojawił się również pierwszy zwiastun drugiego filmu, zrobionego w formacie komedii romantycznej, którego gwiazdą będzie nie tytułowa bohaterka (w tej roli Lily Collins), ale jej macocha, grana przez Julię Roberts. Film nosi tytuł Mirror Mirror i zupełnie nie przypomina tego, czego się spodziewałam, pisząc o pierwszych informacjach z nim związanym. Mimo wszystko trailer wygląda obiecująco, podoba mi się zwłaszcza Julia. Jednak to pierwszy film przykuwa większą uwagę i po nim spodziewam się więcej, może nawet zmienię zdanie co do Stewart. O tym, jak różnią się obie produkcje, niech świadczą choćby plakaty.

Premiera Snow White and the Huntsman latem przyszłego roku, Mirror Mirror na świecie zadebiutuje już w marcu 2012 r.

Siła uczuć - "Jane Eyre", scenariusz: Moira Buffini, reżyseria: Cary Fukunaga, 2011

2011-11-15T21:28:00.001+01:00

Moda na ekranizacje filmów według prozy sióstr Brontë właśnie się zaczyna. Kilka latwcześniej wydawcy wznowili wydania powieści wiktoriańskich pisarek w okładkachprzypominających te z cyklu Zmierzch.Teraz czas na kino. Nie wiem, jak mi się spodobają Wichrowe wzgórza, które w Polsce będąmiały premierę w przyszłym roku, ale JaneEyre wypadła bardzo dobrze. Wreszcie widz otrzymuje historię, w którejmłodą, osiemnastoletnią dziewczynę gra młoda, zdolna aktorka.

Czyfilm jest wierną adaptacją, nie jestem w stanie ocenić, wierzę jednak opiniikoleżanki, z którą go oglądałam, że akcję książki oddaje dość dokładnie. Czegodotyczy fabuła? Tytułowa bohaterka, dręczona przez krewnych i jako dzieckooddana do zakładu Lowood, który zajmuje się tortu… wychowaniem młodychpanienek, po jego opuszczeniu znajduje pracę w posiadłości Edwarda FairfaxaRochestera jako guwernantka jego córki. Okazuje się, że pan domu jestprzystojnym, inteligentnym mężczyzną, który jako jedyny traktuje Jane jak równąsobie, no, może nie zawsze. Oczywiście dziewczyna zakochuje się w swoimpracodawcy (albo to on ją uwodzi, a przynajmniej się stara), jednak jest natyle rozsądna, aby nie poddawać się uczuciu, do pewnego czasu. Wreszcie dajesię przekonać i godzi się poślubić ukochanego… Nagle jednak marzenie oszczęściu trafia szlag, okazuje się bowiem, że Rochester ma paskudną tajemnicę.

Jakwynika z powyższego akcja jest dość sztampowa i naiwna, nie to jednak jestmocną stroną tego filmu. Najważniejsze są tutaj główne postacie, zwłaszczagrająca Jane Mia Wasikowska. Jestemabsolutnie zachwycona dojrzałością i talentem tej dwudziestodwuletniej aktorki.W Alicji w Krainie Czarów była jedynąperełką, która błyszczała wśród marnych zdjęć i gry aktorskiej takich sław jak Johnny Depp czy Helena Bohnam-Carter. W JaneEyre to ona gra pierwsze skrzypce. Jane nie przypomina panien, które znamychociażby z powieści Jane Austen,nie jest łowczynią mężów, nie chce być „szyją, która głową kręci”. Pragniewolności pojmowanej jako możliwość podejmowania decyzji, życia według własnychzasad. I taka była już jako dziecko, niezwykle inteligentna, niezależna,odważna, i taka też pozostała. Mia Wasikowska potrafiła naturalnie pokazaćgodność i szacunek, jaki Jane żywiła do siebie. Taką właśnie kobietę pokochałRochester, mężczyzna, delikatnie mówiąc, zagubiony, nie potrafiący poradzićsobie z własnym przeznaczeniem, gardzący córką i nie przywiązujący się dokobiet. Michael Fassbender kolejnyraz pokazał świetne aktorstwo. Jego Rochester jest niejednoznaczny. Z jednejstrony to wyrachowany bawidamek, unikający odpowiedzialności za rodzinę. Z drugiejstrony nieporadny, owładnięty uczuciem mężczyzna, gotowy na wszystko, by zdobyćukochaną. Trudno może być dzisiejszemu widzowi zrozumieć jego postępowanie.Mnie było trudno, przeżywałam każde wydarzenie, jakbym nie oglądała filmu,tylko obserwowała czyjeś życie przez duże okno.

Twórcypostarali się o wiarygodne odtworzenie realiów epoki. Godna podziwu jestdbałość o kostiumy oraz obyczaje. To dlatego losy bohaterów są takie prawdziwe.Czułam tę duchotę, jaką zapewniał XIX wiek, niemożność bycia sobą dla kobiet iból tym spowodowany. Możliwe, że tego filmu nie odbiorą tak samo mężczyźni inie chcę być tutaj protekcjonalna, ale oni jednak mieli łatwiej, mogli dużowięcej, chociaż, jak pokazuje przykład Edwarda, nie byli wszechmocni. Pięknofilmu to nie tylko gra aktorska, to również cudowne zdjęcia, pełne mroku imelancholii, oraz wspaniała muzyka w kompozycji Daria Marianellego, idealnie oddająca nastrój wydarzeń. Żeby niebyło tak ciągle wspaniale i och i ach, to dodam, że film nie jest pozbawionywad. Przede wszystkim nie jest równomierny, najważniejszy wątek został zbytszybko poprowadzony, brakowało mi słownych przepychanek Jane i Edwarda, którepamiętam z poprzednich wersji. Pojawiają się za to lekko męczące dłużyzny,chwilami traciłam zainteresowanie fabułą. Wątek tajemnicy został równieżpotraktowany bardzo pobieżnie, przez co widz może nie odczuć tragizmu sytuacji.Mimo wszystko jednak uważam, że jest to najlepszy film o Jane Eyre, jaki dotąd widziałam, a widziałam ich już kilka.

Teraz będzie o potworach

2011-11-13T21:40:00.001+01:00

Wspominałam na początku października, że coraz bardziej interesuje mnie mroczna strona fantastyki. Dzisiaj postanowiłam wcielić mój nowy plan w życie.

Swego czasu chciałam robić doktorat na polonistyce pod kierunkiem mojego ukochanego profesora Jakuba Lichańskiego. Pod jego protektoratem pisałam pracę magisterską na temat gry z konwencją w cyklu wiedźmińskim. Ponieważ jednak temat jest dość wąski, jego rozwinięcie nie nadawało się na doktorat. Postanowiłam więc pisać o potworach, a konkretniej o przemianie wizerunku potwora w popkulturze, głównie w literaturze i filmie. Na studia doktoranckie się nie dostałam, stwierdziłam jednak, że tematem zajmę się i tak. Stąd pojawił się nowy projekt w postaci bloga – Piękny czy Bestia? Przemiana wizerunku potwora w popkulturze.

Tam będę umieszczać recenzje przeczytanych prac naukowych i powieści/opowiadań, ciekawostki dotyczące wszelkich potworów, jakie tylko znajdę, a w przyszłości, gdy zbiorę dostateczną wiedzę, moje własne przemyślenia. A ponieważ nie będzie mnie trzymał żaden termin ani objętość, konspekt, z którym możecie się zapoznać, zapewne będzie się zmieniał, rozrastał, podobnie jak bibliografia i literatura podmiotu. Z racji tego, że bardzo wnikliwie zamierzam zająć się lekturami, posty nie będą pojawiały się tak często jak na Zasadniczo o fantastyce (chociaż i tu się niewiele dzieje ostatnio). Na razie zakopana jestem w literaturze teoretycznej, słownikach, pracach na temat pojmowania potworności, czyli pracuję nad punktem pierwszym konspektu, więc pewnie zanim powstanie jakiś tekst, zastanie mnie przyszły rok;-) Tymczasem zapraszam do zapoznania się z krótką notką na temat Od gotycyzmu do horroru. Wilkołak, wampir i Monstrum Frankensteina w wybranych utworach autorstwa Anny Gemry.

O ludziach III

2011-11-13T17:35:00.001+01:00

Tym, co być może pozwoli lepiej zrozumieć istotę poczynań ludzkości sensu largo niech będzie fakt, że wszystkie triumfy i katastrofy tego świata ludzie powodują nie dlatego, że są z gruntu źli albo z gruntu dobrzy, lecz dlatego, że są z gruntu ludźmi.

Terry Pratchett & Neil Gaiman, Dobry omen, Prószyński i S-ka .

Najlepsze miejsca na wakacje

2011-11-10T13:45:00.000+01:00

Nie, nie napiszę tu o Tunezji, Egipcie, Australii czy Bora-Bora. W miejsca, które widnieją na liście Flavorwire, nie dostaniecie się w inny sposób jak dzięki... wyobraźni i pomagającej ją rozbudzić szeroko pojmowanej sztuce. Mój ulubiony portal przygotował bowiem spis dziesięciu najpiękniejszych fantastycznych krain, które może odwiedzić każdy. Znalazły się na nim między innymi takie miejsca jak Atlantyda, Shangri-La czy Hogsmeade. Oprócz krótkiego opisu charakteryzującego znajdziecie też wskazówki, co koniecznie należy zobaczyć. Które Wy odwiedzilibyście najpierw? A może udalibyście się w zupełnie inny świat?

Premiery w listopadzie

2011-11-04T12:23:00.000+01:00

Jesień jak zwykle obrodziła premierami, w tym roku są tonaprawdę ciekawe nowości. W wypadku literatury, w kinie jakoś pusto - DrugaZiemia tak trochę wymuszona, ale dobre opinie po Sundance, za to Szpieg, mimoże niefantastyczny, to koniecznie do obejrzenia!

KSIĄŻKA

Tytuł: Dom jedwabny

Autor: Anthony Horowitz

Wydawnictwo: Rebis

Data wydania: 2 listopada 2011 r.

O tej powieści pisałam już dawno temu. Premiera już była, więc wielbiciele Sherlocka Holmesa mogą szukać książki w księgarniach. Wprawdzie to nie Conan Doyle, ale ciekawa jestem, czy Horowitz sprostał stylowi XIX-wiecznego pisarza i wymagającym bohaterom.

Sherlock Holmes – ikona detektywistyki powraca!
Najnowsza część przygód Sherlocka Holmesa dotyczy historii, której wcześniej nie można było ujawnić ze względu na charakter sprawy i pozycję zamieszanych w nią osób.
Gdy doktor Watson przybywa z kilkudniową towarzyską wizytą na Baker Street, nie spodziewa się, że dane mu będzie wziąć udział w kolejnej niezwykłej przygodzie u boku najwybitniejszego z detektywów. I nawet gdy z prośbą o pomoc zjawia się u Sherlocka Holmesa pewien marszand z Wimbledonu, zaplątany w transatlantycką awanturę, nic jeszcze nie zwiastuje rychłego ujawnienia afery z udziałem czołowych postaci londyńskiej socjety. Afery tak ohydnej, że nawet wierny kronikarz Holmesa, doktor Watson, nie pozwolił opublikować swej relacji wcześniej niż po stu latach…

Tytuł: Cmentarz w Pradze

Autor: Umberto Eco

Wydawnictwo: Noir sur Blanc

Data wydania: 3 listopada 2011 r.

XIX wiek obecnie bardzo mnie fascynuje, podobnie wątkikryminalno-szpiegowskie, a jeśli dodać do tego jeszcze Umberto Eco jakoautora... Interesująco, prawda?

„Cmentarz w Pradze” to powieść kryminalno-szpiegowska,której akcja rozgrywa się w XIX wieku.
Umberto Eco przedstawia w niej genezę okrytych złą sławątzw. Protokołów Mędrców Syjonu, które stanowiły dla Hitlera jedno ze źródełjego obłąkańczej idei zagłady Żydów i były elementem nazistowskiej propagandy.
Autor podkreśla, że oprócz głównego bohatera wszystkiepostacie w książce są autentyczne.
„Cmentarz w Pradze” ukazał się 30 lat po „Imieniu róży” –debiutanckiej powieści profesora semiotyki.

Tytuł: Podróżnik stulecia

Autor: Andres Neuman

Wydawnictwo: Dobra literatura

Data wydania: 3 listopada 2011 r.

Znowu wiek XIX, tym razem powieść przygodowa, w zachęcającejokładce. Na pewno poszukam w księgarni.

„Nie można w życiu być całkowicie w jednym miejscu ani zżadnego miejsca nie da się wyjechać do końca”.
Miasto przypominające labirynt, z którego nie sposób sięwydostać. Enigmatyczny podróżnik, który ma właśnie wyjechać, gdyniespodziewanie zatrzymuje go niezwykła postać, na zawsze zmieniając jegoprzeznaczenie.
„Podróżnik stulecia” to zaskakująca opowieść ukazująca wiekXIX z perspektywy wieku XXI. Andrés Neuman tworzy kulturową mozaikępodporządkowaną emocjonującej fabule, pełnej intryg, humoru oraz fascynującychpostaci, a wszystko to za pomocą pełnego świeżości stylu, który czarujedojrzałością językową i plastycznością wyrazu.

Tytuł: Suttree

Autor: Cormac McCarthy

Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie

Data wydania: 3 listopada 2011 r.

Kolejna powieść McCarthy'ego. Zamieszczam dla wielbicieli isobie ku pamięci, bo przede mną wciąż Droga...

Najzabawniejsza i najsmutniejsza powieść McCarthy’ego.
Pośród rozbitków życiowych i wyrzutków społecznychrozmaitego sortu – pijaków, prostytutek, zbirów, naciągaczy i pospolitychzłodziejaszków, ślepców i paralityków, grabarzy, a także pewnej wiedźmy – żyjesobie pewien rybak, Cornelius Suttree. Dla slumsów miasta Knoxville porzuciłrodzinę, dostatek i wszelkie wygody. Zamieszkał na starej zdezelowanej łodzi,pod mostem, owianym złą sławą ostatniej trampoliny topielców. Rzeczny biznesidzie jednak kiepsko, związki z kobietami nie lepiej, a policja często kręcisię pod mostem…

Tytuł: Tytus Groan

Autor: Mervin Peake

Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie

Data wydania: 3 listopada 2011 r.

Cykl jakiś czas temu chwaliła Elenoir, a mi jej recenzje mocno zapadły w pamięć, być może będzie okazja przekonać się na własne oczy, co też w tym cyklu siedzi takiego.

Nie Śródziemie i nie Ziemiomorze, ale zamek Gormenghast zasługuje na tytuł najwybitniejszej kreacji w literaturze fantasy. Cykl stworzony przez Mervyna Peake’a uznawany jest za absolutną klasykę fantastyki – i co ważne, uważają tak nie tylko miłośnicy fantasy, ale i krytycy i czytelnicy głównego nurtu.
„Tytus Groan” to pierwsza powieść trylogii opisującej losy 77. hrabiego na zamku Gormenghast, stanowiącego gotycki labirynt dachów, korytarzy, krużganków, schodów, podziemi i tajemnych przejść. Książka wybiega daleko poza normalną codzienną rzeczywistość, akcja trzyma nas w napięciu i nieustannie zaskakuje. Postaci są niezwykłe, tło akcji fantastyczne i niemal wszystko mogłoby w niej wydawać się ekscentryczne, gdyby nie dziwne poczucie rzeczywistości przebijające przez groteskowe, przerażające rekwizyty szalonego zamku.
Na kartach powieści „Tytus Groan” przemienia się z chłopca w młodzieńca, dojrzewając powoli do buntu przeciwko uświęconej tradycji. Kunsztowny język, groteskowy humor, sugestywne opisy oddziałują na wyobraźnię czytelnika i sprawiają, że natychmiast przenosi się do niepokojącego świata wykreowanego przez Mervyna Peake’a.

Tytuł: Dumanowski

Autor: Wit Szostak

Wydawnictwo: Lampa i Iskra Boża

Data wydania: 7 listopada 2011 r.

I znowuż, podobnie jak w wypadku McCarthy'ego - ku pamięci (najpierw może uda mi się przeczytać Ględźby Ropucha i Oberki do końca świata).

„Dumanowski” to opowieść o fikcyjnym bohaterze narodowym, który żyje przez 123 lata rozbiorów. Jest sowizdrzałem i dandysem, weteranem i dziennikarzem, partyzantem i politykiem, pustelnikiem i mężem stanu. Losy ludzi, którzy spotkają go na swej drodze, potoczą się zupełnie inaczej, niż w znanej nam historii: Mickiewicz zostanie biskupem, Słowacki bankierem a Czartoryski księciem Krakowa. Józafat Dumanowski stanie się bohaterem mitu, a liczni biografowie nigdy nie ustalą ostatecznej wersji jego życiorysu.

Tytuł: Wymyślanie wrogów i inne teksty okolicznościowe

Autor: Umberto Eco

Wydawnictwo: Rebis

Data wydania: 8 listopada 2011 r.

Ponownie Umberto Eco, tym razem w formie publicystyki, czylitym, co najlepiej temu autorowi wychodzi.

Właściwym tytułem tego zbioru winien być jego podtytuł,czyli „teksty okolicznościowe”. Na ostatecznym wyborze zaważył jednakuzasadniony niepokój wydawcy, że zbyt skromny tytuł mógłby nie przyciągnąćuwagi czytelnika, podczas gdy tytuł pierwszego eseju stwarza szanse napobudzenie ciekawości.
I oto zbiór rozmaitości, czasem zaangażowanych, a czasemstworzonych dla rozrywki, na temat absolutu, ognia, wymyślonej astronomii,katedralnych skarbców, wysp zaginionych, pisarstwa Victora Hugo, recepcjiJoyce’a w epoce faszyzmu, utopii i przysłów, Wikileaks, zawoalowanych formcenzury itd.
Nie jest do końca dziełem przypadku, że zbiór otrzymał nazwęod pierwszego tekstu. Tematem wymyślania wroga autor zajął się całkiem niedawnow swej najnowszej powieści „Cmentarz w Pradze”, a doświadczenie pokazuje, że ówprzewrotny mechanizm nadal działa w najlepsze. Aby trzymać narody w ryzachtrzeba wciąż wymyślać wrogów i przypisywać im cechy wzbudzające lęk i odrazę.

Tytuł: Dziadek do Orzechów i Król Myszy

Autor: E.T.A. Hoffmann

Wydawnictwo: Media Rodzina

Data wydania: 9 listopada 2011 r.

Uwielbiam balet Dziadek do Orzechów Piotra Czajkowskiego w każdej interpretacji, do tej pory nie wiedziałam jednak, że oparty jest o książkę. Do zdobycia koniecznie.

Niezwykła opowieść z pogranicza rzeczywistości, snu i fantazji, która zainspirowała Czajkowskiego do skomponowania jednego z najsłynniejszych baletów, to kolejna próba zaprezentowania literackiej klasyki dla młodego czytelnika w nowych szatach.
Niniejsze wydanie „Dziadka do Orzechów i Króla Myszy” pojawia się w nowym, wiernym przekładzie Elizy Pieciul-Karmińskiej, znanej z wyśmienitego, kompletnego tłumaczenia „Baśni dla dzieci i dla domu” braci Grimm.
Tłumaczka oddaje do rąk polskich czytelników taką historię, jaką chciałby opowiedzieć im sam autor. Nieco oniryczne ilustracje Aleksandry Kucharskiej-Cybuch, która dała się już poznać czytelnikom m.in. jako twórczyni szaty graficznej do „Opowieści wigilijnej” doskonale współgrają z atmosferą dzieła.

Tytuł: Blady ogień

Autor: Vladimir Nabokov

Wydawnictwo: MUZA

Data wydania: 16 listopada 2011 r.

Muza kontynuuje wznawianie i wydawanie dzieł Nabokova, a ja w końcu muszę sięgnąć po któreś...

„Blady ogień” to jedno z niekwestionowanych arcydzieł Vladimira Nabokova, książka oparta na niepowtarzalnym pomyśle formalnym. Rzecz składa się z poematu napisanego przez fikcyjnego dwudziestowiecznego poetę amerykańskiego oraz przedmowy do niego, komentarza i indeksu pióra również fikcyjnego edytora, który wykorzystał okoliczności, by przejąć kontrolę nad rękopisem. Czytelnik szybko orientuje się, że teksty komentatora nie przystają do komentowanego przezeń utworu. Edytor opowiada przede wszystkim własną historię, historię ostatniego, zdetronizowanego wskutek rewolucji władcy nieistniejącej na mapach krainy o nazwie Zembla oraz zamachu na króla-emigranta. Fabuła wyłaniająca się z komentarza jest jasna, wyraźna, pełna szczegółów i precyzyjnie zarysowanych postaci, nietrudno jednak zgadnąć, że są to rojenia szaleńca. „Realnego” przebiegu wydarzeń trzeba się domyślać, ale czytelnik otrzymuje wystarczająco wiele informacji, by domysły złożyły się w logiczną i przekonywającą całość.
Mary McCarthy napisała o tej powieści, że „jest jednym z największych dzieł sztuki naszego stulecia”, czyli wieku XX, i bez wątpienia miała rację!

Tytuł: Oblężenie

Autor: Arturo Perez-Reverte

Wydawnictwo: MUZA

Data wydania: 16 listopada 2011 r.

Wprawdzie nie jest to powieść o wieku XIX, ale jest to powieść autorstwa jednego z moich ulubieńców. Szkoda, że takie grubaśne i drogie wydanie...

Kadyks, czas wojen napoleońskich.
Hiszpania walczy o niepodległość, a równocześnie jej południowoamerykańskie kolonie walczą o swoją wolność. Na ulicach najbardziej liberalnego miasta Europy toczy się walka zupełnie innego rodzaju. Pojawiają się zwłoki młodych kobiet, zakatowanych knutem. W każdym z miejsc, gdzie znajdowane są zwłoki, wcześniej lub później spada francuska bomba. Wyznacza to złowrogi plan, nakładający się na mapę Kadyksu. Pod powierzchnią gwaru i zgiełku wielkiego miasta splatają się wątki sensacyjne, miłosne, łotrzykowskie, a nawet… botaniczne.
„Oblężenie” to smutna refleksją autora nad tym, co Hiszpania mogła mieć, a czego nigdy nie miała, i to z własnej winy. Kadyks uchwycony w powieści to miasto w momencie swojej świetności, to symbol doskonale prosperującej koniunktury; to nowoczesne miasto, mieszkańcami którego są ludzie obrotni, wykształceni, czytający gazety i książki, znający języki, podróżujący po świecie i umiejący zachować się w towarzystwie. I na własne życzenie Hiszpania się od tego kosmopolitycznego tłumu odcina w myśl idei, że obcy to wróg, a wroga należy zniszczyć.
Pérezowi-Reverte udało się to, co jest najważniejszym zadaniem autora powieści historycznej: opowieść o dawnych wiekach mówi nam coś o nas samych i o naszych czasach.

Tytuł: Science Fiction

Autor: Wielu

Wydawnictwo: Powergraph

Data wydania: 18 listopada 2011 r.

Antologia opowiadań w duchu SF wydana przez Powergraph gwarantuje ambicję i jakość, autorzy oryginalność. No i popatrzcie tylko na okładkę! W ogóle listopad to miesiąc wyjątkowo wspaniałych okładek...

Antologia „Science Fiction”, czyli fantastyka naukowa twarda jak diament. Antologia „Science Fiction”, czyli realistyczne narracje w futurystycznych światach, worldbuildingi rozrośnięte kryształowo jak zapis całkowania, naukowe paradoksy, szczypta futurologii i niewygodne pytania. I dreszcz emocji, kiedy docierasz do tego, co Niepoznane.
Teksty autorstwa Michała Protasiuka, Jakuba Nowaka, Rafała Kosika, Cezarego Zbierzchowskiego, Marcina Przybyłka, Andrzeja Miszczaka, Michała Cetnarowskiego, Pawła Majki, Wojciecha Szydy, Aleksa Gütsche i Błażeja Jaworowskiego. I najnowsza minipowieść Jacka Dukaja.
Sprawdź, jak wygląda bezkompromisowa hard SF pisana w XXI wieku.

Tytuł: Od sasa do lasa

Autor: Janusz Tazbir

Wydawnictwo: Iskry

Data wydania: 24 listopada 2011 r.

Tego pana nikomu przedstawiać zapewne nie trzeba. Pięknewydanie tekstów Tazbira, wśród których najbardziej ciekawią mnie studia nadkulturą sarmacką.

„Od sasa do lasa” to zbiór artykułów i szkiców historycznychobejmujących trzy obszary badań profesora Janusza Tazbira.
Pierwszy to istniejący od dawna proceder tworzenia iwykorzystywania falsyfikatów historyczno-literackich – rzekomych pamiętników,listów i relacji. Na ogół były to dzieła historyków i pisarzy zafascynowanychprzeszłością do tego stopnia, że podejmowali próby opisu przeważnie wymyślonychsytuacji w językowej i stylistycznej manierze Polaków z minionych epok. Cykldrugi obejmuje studia nad kulturą sarmacką poprzez analizę dorobkukronikarskiego i badawczego autorów takich jak: Jędrzej Kitowicz, WładysławŁoziński, Aleksander Brückner, Jan Stanisław Bystroń czy Stanisław Wasylewski.W trzeciej części książki profesor Tazbir przypomina biografie i dorobek swychulubionych autorów, m.in. Jana Potockiego, Henryka Rzewuskiego, JózefaKorzeniowskiego, Henryka Sienkiewicza, Marii Dąbrowskiej.
Wnikliwa analiza, błyskotliwy styl i polemiczna pasja Autoranadaje prezentowanym tekstom, oprócz walorów poznawczych, cechy najwyższejjakości prac popularyzujących historię narodową.

FILM

Tytuł: Druga Ziemia

Scenariusz: Mike Cahill & Brit Marling

Reżyseria: Mike Cahill

Data premiery: 18 listopada 2011 r.

Nie powiem, żeby mnie jakoś opis filmu specjalnie zachęcał,bardziej intrygują pochwały z festiwalu w Sundance, który ma renomę ciekawejimprezy kina niezależnego, nieskażonej komercją.

Przebój tegorocznego festiwalu kina niezależnego Sundance. Wczasie, gdy organizowana jest pierwsza wyprawa na odkrytą kilka lat wcześniejplanetę bliźniaczo podobną do Ziemi, młoda kobieta nawiązuje romans ze znanymkompozytorem, który żyje w odosobnieniu po tragicznej śmierci żony. Ukrywajednak przed nim rolę, którą w tej śmierci odegrała...

Tytuł: Szpieg

Scenariusz: Bridget O’Connor & Peter Straughan

Reżyseria: Tomas Alfredson

Data premiery: 25 listopada 2011 r.

No to jest absolutna konieczność zobaczyć w kinie! Popierwsze, stęskniłam się za Jamesem Bondem, a tu mi proponują historię bardziej prawdziwych szpiegów. Po drugie Gary Oldman, Colin Firth, Mark Strong, BenedictCumberbatch! (o tym, dlaczego wyróżniłam tego aktora, napiszę niebawem), TomHardy. Dla takiej silnej obsady nie pójść do kina to grzech.

"Szpieg" to "doskonały" (The Spectator),"olśniewający" (The Wall Street Journal), "dwugodzinnyorgazm" (Filmweb). To znakomita ekranizacja bestsellerowego thrilleraszpiegowskiego Johna le Carré w oscarowej obsadzie. Po raz pierwszy brytyjskiwywiad zdradza tak wiele tajemnic, z pracy swoich najlepszych agentów. PrzygodyJamesa Bonda przy tym filmie to opowieści dla grzecznych dziewczynek. GeorgeSmiley – agent mający dostęp do najpilniej strzeżonych tajemnic wywiadu, toczącwalkę z czasem rozpocznie śledztwo, które ujawni największy skandal w historiiMI6.

Dzień dobry, panie Holmes! - "A Study in Scarlet", Arthur Conan Doyle, Penguin Books 1981

2011-11-02T12:06:00.000+01:00

Zawsze lubiłam filmy z Sherlockiem Holmesem, ale jakoś nigdynie przyszło mi do głowy, żeby sięgnąć do literackiego oryginału. Jednak poobejrzeniu Sherlocka Holmesa wreżyserii Guya Ritchiego, wokółktórego krążyło wiele dyskusji na temat wierności lub nie utworom Arthura Conan Doyle’a, a także poprzeczytaniu wciągającego Świata zaginionego stwierdziłam, że czas najwyższy poznać detektywa. Zaczęłam od pierwszejpowieści, w którym Doyle powołał do życia Holmesa i Watsona – co więcej,postanowiłam zmierzyć się ze A Study in Scarlet po angielsku.

Nie wiem, jak odbierany jest Holmes w polskim tłumaczeniu,na mnie książka po angielsku zrobiła duże wrażenie. Przede wszystkim już odpierwszych stron widać, że ci, którzy twierdzą, że film Ritchiego ma niewiele wspólnego z literackim Sherlockiem, prawdopodobnie nigdy nie czytali książki, aopinię wyrobili sobie na podstawie wcześniejszych filmów. Doyle nie uczyniłSherlocka Holmesa grzecznym, starszym panem w śmiesznym kapelusiku, tomężczyzna w kwiecie wieku, nadzwyczaj inteligentny i ekscentryczny – Robert Downey Jr. jest idealnym,powtarzam, idealnym odtwórcą tej roli. Ale dość o filmie, czas na wrażenia zlektury.

John Watson powrócił do Londynu z wojny brytyjsko-afgańskiejz powodu ran odniesionych w bitwie pod Maiwandem. Poszukujący mieszkaniachirurg wojskowy poznaje Sherlocka Holmesa, mężczyznę młodszego od siebie,charyzmatycznego i nieco dziwnego, ale budzącego sympatię. Panowie zostająwspółlokatorami (w późniejszym czasie również przyjaciółmi) i wówczas dr Watsondowiaduje się, że Holmes współpracuje z detektywami wszelkiej maści jakokonsultant. Ma okazję również wziąć udział w jednym z mrocznych śledztw, zjakimi miała do czynienia londyńska policja – zamordowano mężczyznę, alechociaż są ślady krwi, nie ma śladu ran na ciele, wskazówką może być słowo RACHE wymalowane krwią zmarłego na jednejze ścian. Lekarz z fascynacją obserwuje poczynania Holmesa, który swojąprzenikliwością, przebiegłością i brawurą góruje nad detektywami. Podczas gdySherlock Holmes rozwiązuje kolejne elementy dziwnej układanki, Watsonrozwiązuje zagadkę Sherlocka Holmesa. Czytelnik otrzymuje dokładny opis wyglądudetektywa, jego charakteru i wszechstronności. Watson skrupulatnie notujerównież wszelkie wyjaśnienia składane przez Holmesa w sprawie morderstwa. Nie jestjednak biernym obserwatorem, udaje mu się od czasu do czasu zrównać z myślamidetektywa, chociaż jego największą pomocą jest rozmowa z Holmesem, pozwalającabohaterom dojść do poszczególnych wniosków. Kto jest mordercą, czytelnikdowiaduje się tak nagle, że przez kilka chwil nie wie, co się wydarzyło, a już wogóle nie ma pojęcia, podobnie jak wszyscy poza Holmesem, skąd pewność, że wskazanyprzez detektywa człowiek jest mordercą.

Odpowiedzi nie otrzymujemy od razu. Doyle zaskoczył ponownie– w momencie kiedy Holmes objawia mordercę, kończy się pierwsza część powieści.Druga część przenosi czytelnika kilkadziesiąt lat wstecz, autor raczy gohistorią poprzedzającą makabryczne wydarzenia, po czym ponownie powraca dowłaściwego toku akcji. Ta część najmniej mi się podobała i irytowałomnie oczekiwanie na poznanie rozwiązania zagadki, co paradoksalnie doprowadziłomnie do znudzenia fabułą. Z trudem przebrnęłam przez historię amerykańskichkolonistów-mormonów, melodramatyczne love story, by już z mniejszym entuzjazmempowrócić do relacji Watsona. Ten nagły zwrot akcji nie przemówił do mnie, zdajęsobie jednak sprawę z ówczesnej konwencji.

Mimo to książka zachwyciła mnie stylem Doyle’a, który rewelacyjnieoddaje klimat XIX wieku w zachowaniach ludzi, ówczesny język urzekapoetyckością i nie sprawia trudności w odbiorze, jak się tego obawiałam. Dbałośćautora o szczegóły w opisach ludzi, krajobrazów, poszczególnych elementówzbrodni jest powalająca. Godna podziwu jest także jego znajomość iodzwierciedlenie stylizacji dla różnych warstw społecznych – miejski slang czyspecyficzny styl wypowiedzi amerykańskich traperów był dla mnie najtrudniejszydo zrozumienia. Klimat powieści dopełnia lekko ironiczny humor, z jakim autorprzedstawia policyjnych detektywów czy pracę ówczesnej prasy, która goniła zasensacją i przeinaczała fakty tak samo jak dzisiaj. W styczniu 2012 roku do polskichkin zawita Sherlock Holmes: A Games ofShadows, na co już nie mogę się doczekać. A z literackim Holmesem równieżspotkam się jeszcze nie raz.

O ludzkim mózgu

2011-10-29T13:19:00.000+02:00

[...] a man's brain originally is like a little empty attic, and you have to stock it with such furniture as you choose.

Arthur Conan Doyle, A Study in Scarlet, Penguin Books 1981.

Powszechna mobilizacja - "Lasher", tom I i II, Anne Rice, tłumaczenie: Hanna Pustuła, Rebis 2009

2011-10-26T17:58:00.000+02:00

Moja przygoda z cyklem TheMayfair Chronicles zaczęła się od ostatniego tomu. Dzisiaj już mgliściepamiętam fabułę Taltosa, pamiętam natomiastpoczątkowe trudności w czytaniu, kiedy wątki mnie przytłaczały nie tylko swojąilością, nie mogłam się w nich połapać, ponieważ odwoływały się do wydarzeń,których nie znałam. Książka zaintrygowała mnie jednak na tyle, że postanowiłam poznaćcałą historię. Dzięki wydawnictwu Rebis miałam okazję postanowienie wypełnić,ponieważ cykl wydawany przez Amber lata temu był dla mnie nie do zdobycia. Pierwszy tom Godziny czarownic zawładnął mną całkowicie, wciąż myślę, że wraz z tomem drugim należy do najlepszych dzieł AnneRice, obie części zawierają bowiem wszystko, co najlepsze w jej prozie –barwność opisów, niejednoznacznych, nietuzinkowych bohaterów, cudowny, dusznyklimat Nowego Orleanu przepełniony magią i niepokojem. Myślałam, że podobniebędę mogła powiedzieć o pierwszym i drugim tomie Lashera. I mogłabym to zrobić, gdyby nie strona 295 drugiego tomuksiążki.

Ale wróćmy do sedna historii. W dramatyczną noc BożegoNarodzenia powrócił Lasher, którego Rowan postanowiła zabrać z Nowego Orleanu,pozostawiając ukochanego Michaela zakrwawionego i wycieńczonego walką z demonemw ogrodzie domu przy ulicy Pierwszej. Jak zwykle jednak Rice nie kontynuujehistorii od razu, o najważniejszych wydarzeniach, które nastąpiły po tamtejpiekielnej nocy, dowiadujemy się z perspektywy osób trzecich – tym razem naszymprzewodnikiem jest kilkunastoletnia nimfomanka, pardon, Mona, zaliczającawszystkich swoich krewnych. To ona jest świadkiem chaosu w rodzinie Mayfairów,jaki zapanował po zniknięciu Rowan, dziewczyna usiłuje zrobić wszystko, abydostać się bliżej chorego Michaela, który ledwo przeżył rozległy zawał serca.Ta zapomniana wiedźma pragnie zaistnieć w rodzinie za wszelką cenę. Swoimiambicjami i nieugiętym charakterem Mona przypomina mi Klaudię z Wywiadu z wampirem, jednak wprzeciwieństwie do wampirzej bohaterki czarownica nie jest przekonująca, jejinteligencja i filozoficzny manieryzm stoją w wyraźnej opozycji do dziecięcychkiecek i kokardek, które nosi z upodobaniem, przynajmniej do pewnego momentu.

O ile Godzinaczarownic skupia się najpierw na dawnych dziejach rodu Mayfairów, a potemna samej Rowan i jej poprzedniczkach, o tyle Lasher daje pełniejszy obraz rodziny. Czytelnikowi przedstawiani sąkolejni członkowie rodu, kobiety odznaczają się odmiennością wyglądu icharakterów, tylko mężczyźni zawsze są tacy sami, ale przecież nie oni grają wcyklu pierwsze skrzypce. Rice wielokrotnie bardzo drobiazgowo zajmuje siębiografią, wyglądem, stanem ducha poszczególnych bohaterek. Pokazujączamieszanie wywołane pojawieniem się Lashera wśród żywych i ucieczką Rowan,odzwierciedla podział rodziny na tych, którzy mają świadomość tego, co sięstało, oraz na tych, którzy wciąż nie dopuszczają do siebie myśli, że z ichrodziną związany jest prawdziwy demon, a ich ciotki, babki, matki, siostrynaprawdę są czarownicami. Traktują opowieści jako atrakcyjne bajki, które winnych wzbudzają ciekawość i sprawiają, że Mayfairowie uznawani są zawyjątkowych. Ze snu budzą się dopiero, kiedy ich kobiety umierają jedna podrugiej w niewyjaśnionych okolicznościach. Wtedy nadchodzi czas powszechnejmobilizacji, siedziba prawniczej firmy zamienia się w sztab generalny, akilkunastoletnia Mona zostaje naczelnym wodzem. Opisując szczegółowo wszystkiewydarzenia, Rice nie zapomina o umysłach swoich bohaterów, ich lękach iproblemach, które inni autorzy pomijają milczeniem lub zbywają czytelnikakilkoma frazesami. Z całą wymownością czytelnik uświadamia sobie wówczasrozpacz Michaela czy cierpienia i radykalnie sprzeczne uczucia Rowan. Całarodzina natomiast jawi się niczym sekta z prawem członkostwa z urodzenia lubprzez małżeństwo, pełna mrocznych sekretów, zepsucia, którego kolejne etapyautorka stopniowo odsłania. Cud, że Rice nie pogubiła się w zawiłościachrodzinnych, ja po kilku próbach zwątpiłam i kolejne fakty przyjmowałam już bezwnikania w kto, co, kiedy i dlaczego.

Portret rodziny zaciemnia się jeszcze bardziej, gdy autorkaraczy czytelnika długimi, szczegółowymi i nad wyraz nudnymi biografiaminieistotnych postaci, jakby mało było pozostałych informacji i wątków. Lasher jest też bodaj jedyną powieścią,która odsłania kulisy Talamaski. Zakon, który pojawiał się w wielu utworachAnne Rice, przestał być tajemniczym stowarzyszeniem. Czytelnik ma okazję poznaćmetody działania jego członków, dowiedzieć się więcej o jego hierarchii icelach, które, co tu kryć, rozmijają się znacznie z pierwszą częścią mottagłoszącego Obserwujemy i zawsze jesteśmyw pobliżu.

O tym, co się dzieje z Rowan, długi czas nie wiadomo, akiedy wreszcie autorka postanawia zaspokoić naszą ciekawość, szokuje obrazemwycieńczonej, więzionej kobiety, którą demon traktuje jak naczynie na swojenasienie i wielokrotnie usiłuje zapłodnić. Czarownica cierpi, słusznieobwiniając się za zbytnią ufność w swoją silną wolę i ciekawość naukowca, któredoprowadziły ją do klęski. Jednocześnie nie potrafi uciec, jeśli nie fizycznie(ponieważ Lasher ją więzi), to psychicznie od swego syna, prześladowcy,kochanka. Doprawdy nie można zarzucić Rice braku wyobraźni w opisywaniukolejnych koszmarnych czynów Lashera. Rowan za swoją zarozumiałość naukowcapłaci wysoką cenę, to ona i członkowie Talamaski są winni wpuszczeniupradawnego zła do świata, zlekceważyli bowiem niebezpieczeństwo, podczas gdyprości ludzie dostrzegali je w pięknym obliczu demona.

Demona, który od początku istnienia Ziemi przybierał różnepostaci, zwany był różnymi imionami. Mi osobiście postać Lashera bardzoprzypomina biblijnego nefilima w swoim pragnieniu zdobycia ludzkiego ciała,żądzy wiedzy i miłości bożej, której został pozbawiony. Lasher odpowiada na każde pytanie związane z tytułowym bohaterem.Poznałam wreszcie historię ducha (demona? boga?), bardziej niestety niż bym chciała – arozpoczyna się ona właśnie na stronie 295 drugiego tomu, kiedy to następujenajbardziej nielogiczny i niewiarygodny zwrot akcji, z jakim się kiedykolwiekspotkałam. Od tego momentu Rice daje upust religijnemu fanatyzmowi w mierzedorównującej ostatnim częściom kronik wampirzych. Chociaż zarówno w pierwszym,jak i w drugim tomie Lashera, a takżew Godzinie czarownic pojawiają sięliczne aluzje do Pisma Świętego i tradycji chrześcijańskiej, niejednokrotniezaskakujące pozytywnie przewrotnością pisarki i jej umiejętnością gry z PismemŚwiętym, to od strony 295 jej interpretacja losów Lashera staje sięnieprzyswajalna. Horror zmienia się w bajkę, w bujdę na resorach nawet, iostatnie sto stron czytałam z ogromnym trudem. Byłam w stanie przyjąć dowiadomości rewelacje rodem z powieści science fiction, według których Lashermiał być zagubioną częścią łańcucha ludzkiej ewolucji, która rozwinęła sięniezależnie, ale „prawdziwa” historia tej postaci to już tylko mistycznebzdury.

Co ciekawe, Lashersprawia wrażenie zamkniętej całości dopełniającej fabułę Godziny czarownic, nawet z niedokończonymi istotnymi wątkami, któremoim zdaniem mogłyby stanowić idealne zakończenie pozostawiające czytelnika wzawieszeniu i niepewności. Taltosjest więc jedynie naciągniętym, wydłużonym zakończeniem, ale nawet świadomośćtego, jak i moje poirytowanie rozwiązaniem tajemnicy Lashera i męcząca stronareligijna nie sprawiły, że zrezygnowałam z poznania całej historii. Istne toszaleństwo, ale zamierzam skończyć cykl i ponownie przeczytać Taltosa.

Recenzja ukazała się na portalu Katedra.

Przerażające powieści na Halloween

2011-10-24T21:30:00.000+02:00

Portal Flavorwire przygotował ciekawe zestawienie dziesięciu najbardziej przerażających książek z okazji zbliżającego się Halloween. Ciekawe dlatego, że nie znajdziecie tutaj pozycji należących do kanonu grozy. Na liście znalazła się między innymi Droga Cormaca McCarthy'ego, nie ma natomiast żadnej z książek Kinga albo Mastertona.

A czy Wy, podobnie jak autorzy Flavorwire, macie chęć jesienią czytać książki niepokojące, przepełnione grozą? Ja wtedy mam ochotę na mroczne kryminały albo horrory.

O geniuszu

2011-10-23T22:09:00.003+02:00

To a great mind, nothing is little.

Artur Conan Doyle, A Study in Scarlet, Penguin Books 1981.

Trailer "Sherlock Holmes: A Game of Shadows" - będzie wybuchowo!

2011-10-23T18:31:00.001+02:00

Od kilku dni można obejrzeć najnowszy trailer drugiej części Sherlocka Holmesa. Sherlock Holmes: A Game of Shadows zapowiada się równie widowiskowo i rewelacyjnie co pierwsza część. Oprócz Roberta Downeya Jr., Jude'a Law, Rachel McAdams oraz Kelly Reilly zobaczymy Noomi Rapace (główna bohaterka filmowego i serialowego cyklu Millenium na podstawie powieści Stiega Larssona) jako Sim oraz Jareda Harrisa w roli Moriarty'ego. Światowa premiera w grudniu tego roku, w Polsce film ukaże się w styczniu 2012 roku.

Darren Aronofsky o Arce Noego

2011-10-22T18:37:00.001+02:00

Darren Aronofsky, jeden z moich ulubionych reżyserów, odpowiedzialny za takie arcydzieła jak Czarny łabędź, Źródło czy Zapaśnik, pracuje obecnie nad filmową wersją mitu o Noem i jego Arce. Produkcją Noah zajmie się Paramount. Reżyser postanowił również stworzyć powieść graficzną pod tym samym tytułem. Razem z nim nad scenariuszem pracuje Ari Handel, przyjaciel Aronofsky'ego, który współpracował z nim również przy opowiadaniem Źródło będącym podstawą scenariusza filmu. Stroną rysunkową zajmuje się Niko Henrichon, kanadyjski artysta komiksowy pracujący dla takich numerów jak New X-Men, Sandman czy Spider-Man. W sieci ukazał się już pierwszy numer zatytułowany jako Noe - po francusku. Zarówno filmowa, jak i graficzna opowieść ma nie być jednak wiernym odwzorowaniem wersji znanej ze Starego Testamentu, ale zupełnie nową historią bazującą na biblijnych wydarzeniach.

Zwróćcie uwagę na rewelacyjny trailer komiksu.

[źródło: Flavorwire]

Co to jest człowiek? - "Blade Runner. Czy androidy marzą o elektrycznych owcach?", Philip K. Dick, tłumaczenie: Sławomir Kędzierski, Rebis 2011

2011-10-20T13:01:00.001+02:00

Kiedy obejrzałam po raz pierwszy Blade Runnera byłam zachwycona wizją, jaką namalował Ridley Scott, nie zdawałam sobierównież sprawy, że nie zastosował oryginalnego tytułu, więc mi to nieprzeszkadzało. Tym bardziej, że wydawał się adekwatny do fabuły, w końcu RickDeckard grany przez Harrisona Fordabył łowcą androidów, tak zarabiał na życie. Bardzo spodobała mi się wówczaspostać androida wykreowana przez RutgeraHauera, który dał mi zupełnie inny obraz robota, jaki znałam chociażby z Ja, robot – jednocześnie groźnego ibudzącego współczucie, pragnącego przetrwać za wszelką cenę, być wolnym,zupełnie jak… człowiek. Dopiero jednak po przeczytaniu literackiego oryginału uświadomiłamsobie, jak bardzo Scott spłycił treść Czyandroidy marzą o elektrycznych owcach?, aczkolwiek udało mu się zachowaćprzekaz. Rozumiem też, dlaczego reżyser nie zachował tytułu nadanego przez Philipa Dicka, w filmie nie mówi sięwiele o elektrycznych owcach czy też o tym, dlaczego zastępowały prawdziwezwierzęta.

A to bodaj najważniejszy wątek całej powieści. Wizja świata,jaką przedstawił amerykański pisarz, przygnębia swoją beznadziejnością – Ziemiadogorywa po wojnie nuklearnej, ludzie poruszają się w mroku, słońce bowiemprzykryte jest przez gęsty radioaktywny pył, który powoli niszczy ludzkieorganizmy. Ci, którzy mają dość pieniędzy i są jeszcze zdrowi, odlatują dokolonii na Marsie, gdzie mają zapewnić ciągłość gatunku. Dla ich wygody produkowanesą androidy, mające im pomagać w domowych obowiązkach maszyny łudząco podobnedo ludzi, jednak nie posiadające najważniejszej cechy świadczącej oczłowieczeństwie – empatii. To przed jej utratą chroni ludzi merceryzm, hodowlazwierząt, programatory nastroju zawsze zachowujące w człowieku nadzieję i dobresamopoczucie. W telewizji nadawany jest jeden program prowadzony przezPrzyjaznego Bustera, który polemizuje z filozofią Wilbura Mercera, stawiając naczystą rozrywkę (czyli mniej więcej to, co na co dzień oglądamy w publicznejtelewizji). Nie ma tu miejsca na depresję, tęsknotę i nic dziwnego, widokumierającego świata mógłby doprowadzić do rozpaczy i szaleństwa. Stanpsychiczny i fizyczny ludzi jest kontrolowany, niezdolni do prokreacji, mniej inteligentnisą nazywani specjalami i żyją na marginesie społeczeństwa. Bezpłodność jestnajwiększym zagrożeniem i chociaż dzisiaj wydaje się, że grozi nam bardziejprzeludnienie i konieczność kontroli urodzin, jak to opisywał choćby Joe Haldeman w Wiecznej wojnie, to świat bez człowieka, świat robotów wydaje sięrównie przerażający.

To właśnie takiego świata, opanowanego przez maszyny osztucznej inteligencji, których nie można odróżnić od ludzi, obawiał się PhilipDick i swoje wątpliwości skutecznie potrafił zasiać w czytelniku. Z początkuwszystko jest oczywiste – Rick Deckard otrzymuje zlecenie po rannym koledze, mazabić sześć andków, które uciekły z Marsa na Ziemię. Najpierw musi na każdympodejrzanym przeprowadzić specjalny test psychologiczny, aby przez pomyłkę nieusunąć istoty ludzkiej. Po nieudanej próbie przeprowadzenia eksperymentu wfirmie Rosena, produkującej najnowocześniejsze androidy, Deckard jest zdany samna siebie. W jego umyśle zaczynają jednak zachodzić pewne zmiany. Dotądpogardzający maszynami, zaczyna się zastanawiać, czy potrafią odczuwać jakludzie. Spotkanie z innym łowcą, Philem Reschem, sprawia, że bohater zadajesobie pytanie, czy człowiek może być jak android i jak w takim wypadku odróżnićjednego od drugiego… Fabuła staje się w pewnym momencie niejednoznaczna,schizofreniczna i podobne wątpliwości ma czytelnik, nie wiadomo, kto jestczłowiekiem, a kto maszyną. Bo chociaż Deckard stara się myśleć o androidachjak o maszynach bez uczuć, to gdy jest mowa o ich likwidowaniu, używa słowa„zabijać”, a przecież nie można zabić martwej istoty. Dickowi, posługującemusię prostym językiem, nie nadużywającemu terminów pseudonaukowych, nieprzytłaczającemu elementami science fiction, w niezwykły sposób udaje sięnamieszać czytelnikowi w głowie. Zadaje pytania o sens człowieczeństwa, oludzki byt, nie stawiając ich wprost, zmusza do refleksji, do zastanawianiasię, czy androidy marzą o elektrycznych owcach, czy posiadają emocje. Przecieżgdyby nie miały żadnych uczuć, to nie buntowałyby się i nie uciekałyby, abyfunkcjonować na wolności, bo jakie mogłoby to mieć dla nich znaczenie?

Cała fabuła podszyta jest ironią, często cynizmem,szyderstwem z człowieka, z jego przekonania o swojej wyjątkowości, z jegopotrzeby wiary w wyższą siłę, którą tutaj uosabia Wilbur Mercer. Androidy wgDicka budzą mieszane emocje. Z jednej strony wyraźna jest dla nich pogarda,traktowane są przez ludzi jak zabawki stworzone na ich podobieństwo, bezżadnego szacunku. Z drugiej strony ich desperacja, aby istnieć, być wolnym,mieć prawo do odczuwania budzą współczucie. Elektryczne zwierzęta zastępujączłowiekowi prawdziwe, do złudzenia przypominają żywe stworzenia, ludzieopiekują się nimi, ale nie mogą się do nich przywiązać. Żyją jednak w tymfałszu, za wszelką cenę usiłują zachować w sobie uczucia. Producenci natomiastrobią wszystko, aby maszyna była nie do odróżnienia od żywej istoty, coprowadzi do paradoksalnych sytuacji, w których człowiek brany jest za androida,prawdziwe zwierzę traktowane jest jak maszyna… Ten paranoidalny światprzytłacza, motyw człowieczeństwa i wątpliwości Deckarda są na pierwszymplanie. Obok, jakby w tle można dostrzec również wątek trudnego związku dwojgaludzi usiłujących przetrwać, mimo wszystkich trudności zachowujących wzajemnąmiłość, może nie w takim ujęciu, w jakim my ją rozumiemy, ale niewiele sięróżniącym. To przecież Iran, żona Ricka, jako pierwsza się buntuje przeciwkotrwającemu porządkowi, to ona ma dość sztucznie wywoływanego zadowolenia, toona też wypowiada znamienne „te biedne andki”, otwierając klamrę opowieści.

Powieść Dicka, choć krótka i prosta w formie, jest niełatwaw odbiorze. Mimo że w fabule występują pewne luki, czasami akcja zbyt szybkoprzeskakuje z jednego wątku do innego, a motywacje bohatera nie zawsze są wpełni zrozumiałe, nie przeszkadza to w lekturze, wydźwięk książki jestzrozumiały dla każdego. Nie polecam rozpoczynać czytania od przedmowy Lecha Jęczmyka, skądinąd bardzoporuszającej i rewelacyjnie oddającej ducha powieści, jednak nie pozwalającejna osobiste przeżycie i uprzedzającej przebieg fabuły. Natomiast jest toidealne dopełnienie książki po jej zakończeniu, tak jak przepiękna okładka iszkice Wojciecha Siudmaka.

Recenzja ukazała się na portalu Katedra.

Nienawidził i kochał, cierpiał - "Excalibur", Bernard Cornwell, tłumaczenie: Paweł Korombel, Erica 2011

2011-10-13T15:21:00.000+02:00

Ostrzeżenie: jeśli nie czytaliście poprzednich części, nieczytajcie tej recenzji.

Ostatnia część trylogii o Arturze już za mną i jeszczebrzmią we mnie ostatnie słowa Derfla, które ponownie pozostawiły mnie w lekkimszoku. Excalibur to niewątpliwienajlepszy z tomów i mimo że wiadomo, jak to się wszystko skończyło, Bernard Cornwell zaskoczył mnie razjeszcze, oddając hołd mitowi, jakby w ten sposób chciał przypomniećczytelnikowi, że cała opowieść nim jest.

Chociaż początkowo nie zgadzałam się z wizją legendarnego wodzanarysowaną przez Cornwella, a później tak bardzo w nią uwierzyłam, że zwątpiłamw Artura, to jest to z pewnością jedna z nielicznych postaci literackich, którawzbudziła we mnie tak sprzeczne uczucia. Z jednej strony nie mogłam znieść jegonaiwności i ufności w zwycięstwo dobra nad złem, z drugiej strony zaśpodziwiałam niezłomną wiarę w samego siebie i siłę walki. Co więcej, mamwrażenie, że sam bohater miotał się między podobnymi uczuciami – nie pragnąłwładzy, traktował ją jako uciążliwy obowiązek, wciąż powtarzając, że jegonajwiększym marzeniem jest spokojnie żyć na niewielkim spłachetku ziemi. Jednakszał bitwy, starcia z wrogiem w najmniej dogodnych warunkach i, jak dzisiajbyśmy to określili, konieczność działania pod presją, sprawiały, że był w swoimżywiole, niewątpliwą przyjemność czerpał także z szacunku swoich wojowników ilęku swych wrogów. I chociaż nie cierpiałam go za wierność przysięgom bezznaczenia, za naiwność i okazywanie łaski tym, którzy na nią nie zasługiwali, akaranie tych, którzy nie zawinili (przynajmniej nie bardziej niż on), ostatniestrony powieści czytałam prawdziwie poruszona odejściem człowieka-legendy,symbolu pewnej epoki, która chociaż odeszła wraz z nim, nigdy nie zostałazapomniana. Rację miała Ginewra, gdy parafrazowała Catullusa, opisując Artura: Odi et amo, excrucior.

Excalibur jestpowieścią-bitwą, jedna walka następuje po innej, Brytowie stają przeciwkoSaksonom, walczą sami ze sobą. Niezwykle plastyczne opisy tych potyczeksprawiają, że czytelnik jest pośrodku krwawego chaosu, słyszy szczęk oręża izbroi, krzyki wojowników, czuje zapach posoki unoszącej się nad każdym miejscembitwy, widzi odwagę, strach, ból i chociaż każda kolejna bitwa jestokropniejsza od poprzedniej, nie może oderwać wzroku. Autor, pokazującbestialstwo wojny, nie moralizuje, jak czyni to wielu twórców, że walka jestzłem, można raczej odnieść odwrotne wrażenie – to pragnienie wiecznego pokojusprowadza wojnę, a Artur jest symbolem takiego pragnienia, to ono doprowadziłowielkiego wodza do klęski, to ono podzieliło Brytanię i wystawiło ją na pastwębarbarzyńskich hord. Co mnie natomiast nieco irytowało, to ciągłe ukazywaniechrześcijaństwa w złym świetle. Nie żeby autor zbytnio oddalił się odhistorycznej prawdy o poczynaniach chrześcijan we wczesnym średniowieczu, nie żebynarrator nie miał prawa pogardzać kościołem za bezczeszczenie jego własnychwierzeń, ale przedstawianie wszystkich chrześcijan, bez wyjątku, jako złych,zawistnych, nietolerancyjnych wydaje mi się lekką przesadą.

W książce najmniej jest jednak bzdurzenia Derfla (coprzeszkadzało nie tylko Merlinowi, mnie także) o swojej marności i kajającegosię przed chrześcijańskim bogiem, którego wszak nigdy nie uznawał. Terazpoznałam odpowiedź na najbardziej dręczące mnie pytanie, wiem, dlaczego Derfelzamienił swych bogów na jednego i nie umiem mu odmówić słuszności, rozumiemteż, skąd się to kajanie wzięło i, tak jak przewidział to Maeg, który trylogięprzeczytał, zmieniłam zdanie o tym bohaterze. Cornwell jest jednym z niewieluautorów, którzy choć budują dość stereotypowe postaci, prowadzą je w takisposób, że nie tylko ożywają na kartach powieści, wzbudzając emocje, lecz takżezaczynają się tym schematom wymykać. Taki jest właśnie Derfel, Artur, Merlin,taka jest Ceinwyn, Ginewra i Nimue. Taki jest też Aelle, który jest według mnienajlepszą postacią męską tej trylogii. Barbarzyński wódz ma więcej honoru niż królowieBrytanii razem wzięci, bije od niego prawdziwy majestat, jest nieugięty wwalce, z uniesioną głową dźwiga brzemię władzy i nie uchyla się przedodpowiedzialnością, jednocześnie okazuje się ojcem, lojalnym wobec syna, któryprzecież wychowywał się nie w jego plemieniu i niejednokrotnie stawał przeciwkoniemu w bitwach. Wątek Derfla Cadarna i Aelle’a, wodza Saksonów, jest najlepszymw cyklu, opisanym absolutnie po mistrzowsku, to jednocześnie skomplikowany (przecieżnależeli do wrogich obozów) i rozbrajająco prosty związek ojca z synem, który,co znamienne, jest silniejszy niż związek syna z matką.

Chociaż Excalibur,podobnie jak Zimowy monarcha i Nieprzyjaciel Boga, to powieśćhistoryczna starająca się przybliżyć na ile to możliwe wczesne dzieje Brytanii,autor nie daje zapomnieć, że jest to także podwójna historia miłosna. Z jednejstrony jest burzliwa namiętność łącząca Artura z Ginewrą, z drugiej stronyłagodna, ciepła przyjacielska miłość Derfla i Ceinwyn. Nie będę ukrywać, żedużo ciekawszą jest ta pierwsza, chociaż na przysłowiowy koniec dnia zapewnewszyscy marzymy o takim bezpieczeństwie i miłości, jaką dawali sobie wojownik ijego księżniczka. Na scenę powraca Ginewra i to ona, zaraz obok Aelle’a, ponowniezawładnęła moim czytelniczym sercem. Naprawdę uwielbiam tę postać, podziwiam jąi całkowicie rozumiem, ani przez jedną chwilę nie potępiałam, aczkolwiek niezawsze zgadzałam się z jej wyborami. Cornwellowi udało się stworzyćnieprzeciętną kobietę, która potrafi przyznawać się do błędów, ale nigdy nieukorzy się, nie będzie błagać o wybaczenie. Ginewra, jak żadna inna poznanaprzeze mnie bohaterka powieści o średniowieczu, uświadamia, jak ciężkie życiemusiała mieć ambitna, inteligentna kobieta tamtych czasów uwięziona wśródmężczyzn niejednokrotnie nie dorównujących jej mądrością. Czas może najwyższyna alternatywną historię mitu, w której władzę objęłaby Ginewra. Jestemprzekonana, że byłaby najlepszą królową, swoim niezłomnym charakterem przypominami filmową Elżbietę I albo literacką Boudicę.

Po prawdzie nie ma w powieści Cornwella postaci, które niebudziłyby jakichś emocji. Przedstawiani co prawda z jednej tylko perspektywy,wojownicy, księża, władcy, księżniczki, zakonnice, istnieją w świadomościczytelnika od pierwszej do ostatniej kartki, a nawet po odłożeniu książek napółkę. Autor porywa swoim równym, barwnym stylem i nawet liczne literówki niesą w stanie powstrzymać przed pochłonięciem każdego słowa, nie przeszkadza teżchwilowy patos albo melodramatyzm, którego i tutaj nie braknie. Trylogiaarturiańska zachwyca swoją epickością, zaskakuje grą mitu ze skąpymihistorycznymi faktami, a kończy się tak, jak się zaczęła – zdaniem rodem zbaśni. Piękna to była opowieść.

Recenzja ukazała się na portalu Katedra.

Leci czwarty krzyżyk

2011-10-10T14:54:00.000+02:00

W piątek minęły trzy lata mojej obecności w blogosferze. Podobnie jak przed rokiem nie zmieniło się wiele w moim podejściu do czytania, poza tym, że coraz mniej w moim świecie fantasy klasycznej, coraz więcej grozy, co jeszcze się nasili w związku z moim nowym planem, który przedstawię za jakiś czas. Być może niektórzy z Was zauważyli, że zmieniły się moje kategorie - nie ma już podziału na fantastykę i literaturę/film poza nią. Postanowiłam iść wzorem zachodnich czytelników i przestać dzielić literaturę na popularną i piękną, ponieważ jest to podział przestarzały i krzywdzący dla tej pierwszej, a także dlatego, że coraz trudniej jasno zakwalifikować powieść do jednej z grup. Podział gatunkowy zachowuję pobieżnie, niewykluczone jednak, że z niego także zrezygnuję.

Ciągle zmienia się sam blog, dość intensywnie ostatnio. Przede wszystkim zmieniłam miejsce i z Bloggera jestem szalenie zadowolona, podoba mi się odświeżony wygląd pulpitu nawigacyjnego, wkroczyłam na nowy level zabawy szablonami, czym Wy najpewniej nie jesteście zachwyceni. Szukam ciągle odpowiedniego szablonu, te podstawowe nie spełniają moich oczekiwań, te znajdowane w sieci nie są z kolei tak elastyczne, a że nie jestem specem od html i mam inne zajęcia, to moje poszukiwania jeszcze trochę potrwają.

Prowadzenie bloga nadal sprawia mi ogromną radość. Wiele osób pytało mnie, czy chciałabym na nim zarabiać, ale po przemyśleniu doszłam do wniosku, że coś, co przestaje być hobby, a staje się pracą, traci urok, więc nie, nie chcę zarabiać. Wystarczającą satysfakcję daje mi pisanie o książkach i filmach, a ostatnio również o grach, także i to, że ktoś mnie czyta, czasami nawet skomentuje. Nawiązuję blogowe znajomości (niektóre przeniosły się do życia realnego), z czego również bardzo się cieszę.

Podsumowując dzisiaj ten ostatni rok, cieszę się, bo utwierdziłam się w przekonaniu, że nie jestem statystyczną Polką i czytam więcej niż jedną książkę rocznie - dokładnie przeczytałam ich trzydzieści dwie, z czego żadna nie była tak całkowicie zła i męcząca, jak to się zdarzało w poprzednich latach. Dlatego też w moim zestawieniu najgorszych książek znalazły się powieści słabe, ale nie koszmarne, pewnie się zdziwicie, że uważana za jedną z najgorszych przykładów grafomanii książka nie zajęła pierwszego miejsca wśród najgorszych... To był również dobry rok filmowo, aczkolwiek zdarzyły się kompletne klapy, przeważają dobre obrazy i ciężko było mi wybrać te najlepsze.

Tradycyjnie najlepsze książki i filmy liczone są od najsłabszych (6. miejsce) do najlepszych (1. miejsce), najgorsze natomiast odwrotnie - najlepsze z najgorszych zajmuje szóstą pozycję, najbardziej irytujące pierwszą.

Najlepsze książki roku trzeciego:

The Picture of Dorian Gray, Oscar Wilde - za niesamowity, duszny klimat XIX wieku, uwodzicielski styl autora i mnóstwo intrygujących cytatów.
Lawinia, Ursula Le Guin - za piękną i prawdziwą opowieść o kobiecie współczesnej w świecie antycznej tragedii, za urzekający świat bogów i wojowników.
Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni, Bruno Bettelheim - za wspaniałą podróż do świata baśni i do mojego wewnętrznego świata, który został silnie przez nie ukształtowany, za wkład w walkę o istnienie baśni w świadomości dzieci i dorosłych.
Mgły Avalonu, Marion Zimmer Bradley - za niepowtarzalny obraz kobiet w epoce legendarnego Artura, za cudowny świat celtyckiej magii.
Nieprzyjaciel Boga, Bernard Cornwell - za rewelacyjną umiejętność ukazania historii wieków, o których wiemy tak mało, za przedstawienie zupełnie innego wizerunku arturiańskiego świata.
Zaksięgowani, Jakub Małecki - za bezpośredniość i bezkompromisowość w pokazywaniu ludzkich małostek, zakłamania, ale także poświęcenia i miłości, za udowodnienie, że horror tkwi w nas samych.

Najlepsze filmy/seriale roku trzeciego:

Czarny łabędź, Darren Aronofsky; Sherlock Holmes, Guy Ritchie - tutaj nie mogłam określić, który film jest lepszy, więc oba znajdują się na pierwszym miejscu, chociaż z różnych powodów; Czarny łabędź poruszył mnie do głębi przepięknymi obrazami, cudowną muzyką, które razem wyryły w mojej pamięci obraz, którego nigdy nie zapomnę; Sherlockowi Holmesowi należy się za genialną rolę Roberta Downeya Jr., za niezwykłą wierność literackiemu oryginałowi, za przezabawne dialogi i sytuacje, za świetny wątek męskiej przyjaźni.
How to Train Your Dragon, Dean DeBlois & Chris Sanders - za rewelacyjną zabawę, pełną kolorów, śmiechu, za wzruszającą przyjaźń człowieka ze zwierzęciem, za mądrość, jakiej brakuje ostatnim animowanym produkcjom.
Robin Hood, Ridley Scott - za udaną polemikę z legendą, bardziej wiarygodną niż jakakolwiek inna opowieść, a jednak zachowującą jej ducha, za świetny wątek miłosny Marion i Robina.
Moon, Duncan Jones - za stawianie ważnych pytań bez używania fajerwerków, za nastrojową muzykę i zdjęcia.
Erratum, Marek Lechki - za prawdziwą, wzruszającą, ale spokojną opowieść o miłości ojca i syna, za uświadomienie widzowi, jak bardzo ludzie się od siebie oddalają, za prześliczne zdjęcia Bałtyku i wyciszającą ścieżkę dźwiękową.
Coraline, Henry Selick - za przywrócenie baśni na ekran, za mrok pomieszany z bajecznością, za nietuzinkowych bohaterów, film z pewnością oddaje ducha Gaimanowskiej powieści, której przeczytanie zostawiam sobie na nadchodzący rok.

Najgorsze książki roku trzeciego:

Modlitwa do Boga Złego, Krzysztof Kotowski - za ogromne rozczarowanie kiepską, nieklejącą się kontynuacją Kapłana.
Czarnoksiężnicy, antologia - za męczarnie wywołane kilkoma opowiadaniami, za koszmarną stronę redakcyjną.
Jedenaście pazurów, antologia - za brak opowiadań Sapkowskiego;-), za przewagę średnich i nieoryginalnych historii, za brzydką okładkę.
Śmierć nekromanty, Martha Wells - za nudną opowieść, zbyt poszarpaną fabułę i użycie nekromancji tylko jako pretekstu.
Pan Lodowego Ogrodu, tom III, Jarosław Grzędowicz - za jedno z największych rozczarowań tego roku, za bezsensowne przedłużanie historii, za okropną okładkę.
Zmierzch, Stephenie Meyer - za grafomaństwo samej autorki, ale także nieporadność tłumaczki, za fatalną redakcję, za ogłupianie nastolatek naiwnym obrazem księcia z bajki.

Najgorsze filmy/seriale roku trzeciego:

Mr. Nobody, Jaco Van Dormael - za przekombinowanie prostej jak drut opowieści, za przerost formy nad treścią, za brak sensu, za nuuuuudę.
Kod nieśmiertelności, Duncan Jones - za to, że reżyser po świetnym debiucie, jakim był Moon, sprzedał się hollywodzkiej wytwórni i pokazał bezsensowną, efekciarską papkę, za bezbarwne role Jake'a Gyllenhaala i Michelle Monaghan.
Harry Potter i Insygnia Śmierci, cz. II, David Yates - za brak mroku i grozy, za schematyzm, wreszcie za jedno z najgorszych zakończeń, jakie widziałam.
Sierociniec, Juan Antonio Bayona - za kiepskie efekty specjalne, za schematyzm, którego nie były w stanie uratować piękne zdjęcia i główna aktorka.
Królestwo Niebieskie, Ridley Scott - za ogromną dawkę patosu i kiepską grę aktorską.
Piraci z Karaibów: Na nieznanych wodach, Rob Marshall - za "odgrzewanie kotletów", za 3D bez 3D, za kliszowatość i kiczowatość.

Zapowiedzi październikowe

2011-10-04T20:36:00.002+02:00

KSIĄŻKI

Tytuł: Korzeniec

Autor: Zbigniew Białas

Wydawnictwo: MG

Data wydania: 6 października 2011

Kompletnie nie jest mi znane to wydawnictwo, nie kojarzę teżautora, co mnie więc skusiło, żeby tę książkę umieścić w zapowiedziach? Epoka,w jakiej dzieje się akcja powieści.

29-go czerwca 1913 roku, na nasypie kolejowym w centrumSosnowca znaleziono ciało pozbawione głowy i na podstawie dokumentów, którekorpus wciąż posiadał w wewnętrznej kieszeni marynarki ustalono, że zwłokinależą do niejakiego Alojzego Korzeńca… Ale czytelnik nie trzyma w dłoniachkryminału-retro. Korzeniec jest raczej powieścią historyczno-obyczajową zwyraźnym wątkiem sensacyjnym. Wśród plejady bohaterów prym wiodą: bezpłodna iuzależniona od absyntu wdowa po glazurniku pisząca po kryjomu powieści w odcinkachdla miejscowej prasy, pewien niezbyt odważny redaktor, któremu przypadła roladetektywa, młoda fińska bona pracująca w pałacu Króla Wełny, celnicy, artyści,rzemieślnicy i przemytnicy. Polacy, Niemcy, Żydzi, Rosjanie. I miasto. Możliwe,że głównym bohaterem jest samo miasto. Sosnowiec – tygiel kultur – w przededniuwybuchu Pierwszej Wojny Światowej okazuje się przestrzenią sekretów izakamarków; miastem z podszewką; miastem ukrytych pasji i motywacji.

Tytuł: Świątynia

Autor: Jakub Żulczyk

Wydawnictwo: Nasza Księgarnia

Data wydania: 12 października 2011

Kontynuacja dobrze przyjętego Zmorojewa, które wciąż jest naliście moich zakupów...

Do niewielkiej wsi wyruszaja dziesiątki pielgrzymów.Charyzmatyczny uzdrowiciel twierdzi, że może uleczyć każdego. W Świątyni niewszystko jednak jest takie, jakie się wydaje…Tymczasem w życiu Anki pojawia się troje tajemniczychnieznajomych. Trzymają się razem, o ich przeszłości krążą niestworzonehistorie. Anka wpakuje się w kłopoty, to pewne. Pomóc jej będzie mógł tylkoTytus Grójecki, fanatyk horrorów, gier komputerowych i zjawisknadprzyrodzonych. Czy zdoła ocalić dziewczynę, którą kocha?

Tytuł: W odbiciu

Autor: Jakub Małecki

Wydawnictwo: Powergraph

Data wydania: 14 października 2011

Kolejna powieść Jakuba Małeckiego intryguje rewelacyjną okładką (chyba najlepszą, jaką widziałam w tym roku) i tematem, na pewno nie łatwym, o czym zapewnił mnie autor w Zaksięgowanych.

Jakub Małecki, jeden z najzdolniejszych młodych pisarzy, mistrzowsko łączy gatunki literackie, oferując brawurową mieszankę powieści obyczajowej, groteski i magicznego realizmu. Młode małżeństwo przeżywające kryzys, kobieta pogodzona ze śmiercią i pijak topiący w butelce swoją straszną przeszłość – niespodziewanie tracą życia, które znali. Na tle ludzkich losów czają się potwory: my sami, w odbiciu, widziani oczyma innych.

Tytuł: Zbrodnie roślin. Chwast, który zabił matkę AbrahamaLincolna, i inne botaniczne okropieństwa

Autor: Amy Stewart

Wydawnictwo: W.A.B.

Data wydania: 19 października 2011

Amy Stewart, prowadząc nas przez ten zdradliwy gąszcz,opowiada historie i anegdoty, które zmrożą krew w żyłach nawet najbardziejnieustraszonego ogrodnika.Roślinni zabójcy działają czasem w bardzo wyrafinowanysposób, pozostawiają za sobą ślady wykrywalne tylko przez niezwykle czułąaparaturę. Owoce nasączone trucizną, ziarna zatrzymujące pracę serca,paraliżujące gałązki albo bluszcze duszące niczym węże boa. Nic dziwnego, żerośliny tak często stawały się bohaterami kryminalnych opowieści – odprzypadkowych zatruć, przez morderstwa w afekcie, po wojny narkotykowe. Listaich ofiar jest naprawdę pokaźna. Mają nieprawdopodobne możliwości, wydają siębardziej niebezpieczne niż niejeden zwierzęcy drapieżnik. I mogą zmieniać bieghistorii.O tytoniu każdy wie, nazwa szaleju mówi sama za siebie, aleniech nie zmyli was uroczy wygląd hiacyntów ani dostojna powaga chryzantem.Lepiej przyjrzyjcie się uważnie, czy jacyś złoczyńcy nie dybią was z talerzaalbo w ogródku. I pamiętajcie: strzeżcie się konwalii i tulipanów!

Tytuł: Głos Lema

Autor: Wielu

Wydawnictwo: Powergraph

Data wydania: 21 października 2011

Fani Lema czekają zapewne na ten zbiór z niecierpliwością, a ja chętnie zerknę, co też ciekawa okładka zawiera.

W październiku zabrzmi powergraphowy Głos Lema. Mówić nim będą – o Lemie, Lemem, Lemowi – znakomici pisarze: Cyran, Gütsche, Haka, Kosik, Miszczak, Nowak, Orkan, Orliński, Paliński, Piskorski, Podrzucki i Skalska. Posłowie napisał Jacek Dukaj, opieką redakcyjną teksty otoczył Michał Cetnarowski, a okładkę zaprojektował Rafał Kosik. Jest na co czekać!

Tytuł: Boża inwazja

Autor: Philip K. Dick

Wydawnictwo: Rebis

Data wydania: 25 października 2011

A jednak drugi tom Valis ukaże się również wkolekcjonerskiej serii Rebisu. Już się nie mogę doczekać!

W „Bożej inwazji” przeplata się światło i ciemność, Bóg iszatan… To trochę barokowe teatrum z objawieniami, słupem różowego światła igorejącym krzewemSą książki, które wspomina się po latach. Są takie, którerobią wrażenie. Ale są i takie, które… dosłownie wywracają świat na drugąstronę. Tę inną, tajemniczą, magiczną, a czasem lekko przerażającą.Tym była dla mnie niewątpliwie „Trylogia Valisa” PhilipaDicka, szczególnie zaś jej dwie pierwsze części – „Valis” i „Bożainwazja"…Czytając „Bożą inwazję”, doceńmy jej głębię. Jejtragiczny rys, pytania o sens świata, o istnienie Boga, zła, dobra, śmierci iszaleństwa. Jej przewrotność, krzywy uśmiech, drwinę i groteskę…Ale także obcowanie z nieznanym. Z nadprzyrodzonym.z przedmowy Mai Lidii Kossakowskiej

Tytuł: Gdański depozyt

Autor: Piotr Schmandt

Wydawnictwo: Oficynka

Data wydania: 28 października 2011

I kolejna powieść w tym miesiącu, która przykuła moją uwagęze względu na czas akcji - tym razem dwudziestolecie wojenne, tuż przed drugąwojną światową.

Wielkimi krokami zbliża się druga wojna światowa, atymczasem w Gdańsku wykluwa się intryga z prawdziwym skarbem w tle. Zmysłowamaszynistka, dwulicowi kochankowie, zagadkowy pośrednik, poczciwi polscyurzędnicy odsłaniający drugą twarz, femme fatale o urodziedamy z Siedmiogrodu oraz wywiady kilku państw – wszyscy są uwikłani wtajemniczą sprawę gdańskiego depozytu. Kto okaże się w tej rywalizacjiprawdziwym zwycięzcą? Przedwojenny Gdańsk skrywa niejedną tajemnicę.

Tytuł: Rakietowe szlaki, tom III

Autor: Wielu

Wydawnictwo: Solaris

Data wydania: 31 października 2011

Kolejny tom kultowej antologii, tym razem pod redakcjąWojtka Sedeńki.

Po dwóch pierwszych tomach w wyborze Lecha Jęczmyka, pracękontynuuje Wojtek Sedeńko.Wojtek Sedeńko, selekcjoner antologii („Wizje alternatywne”1-6, „Czarna msza”, „Zombi Lenina”, „Wilcza krew”), animator ruchu fanowskiego,dziennikarz, redaktor naczelny „SFinksa” i wydawnictwa Solaris.„Rakietowe szlaki” w jego wyborze będą zawierały znakomiteperełki literackie, opowiadania, nowele i mikropowieści wybrane spośród tysięcyprzeczytanych tekstów. Wiele z nich po raz pierwszy zostanie u nas opublikowanew formie książki, a w każdym tomie znajdą się opowiadania nie publikowane dotądw Polsce. Wśród nich będą słynne, nominowane bądź nagradzane utwory.Zawartość tomu trzeciego::
Michael Bishop „Przyspieszenie”
Ray Bradbury „Mały morderca”
Marek S. Huberath „Kara większa”
Alan Dean Foster „Polacy to ludzie łagodni”
R.A. Lafferty „Kraina Wielkich Koni”
Ursula K. Le Guin „Dzień przed rewolucją”
C.L. Moore „Shambleau”
Robert Sheckley „Bezgłośny pistolet”
Clifford D. Simak „Grota Tańczących Jeleni”
Dan Simmons „Umrzeć w Bangkoku”
Michael Swanwick „Powolne życie”
John Varley „Naciśnij Enter”
Roger Zelazny „Aleja potępienia”

Tytuł: Conan i pradawni bogowie

Autor: Robert E. Howard

Wydawnictwo: Rebis

Data wydania: październik 2011

Pierwszy tom zbiorczy powieści o Conanie. Widziałamwszystkie filmy, cieszę się, że będzie okazja poznać bohatera literackiego,ciekawa jestem, czy jest w nim coś więcej niż to pokazali scenarzyści ireżyserzy...

Oto nadchodzi – zupełnie nowe wydanie rozproszonych dotąd, aniekiedy w ogóle w Polsce nieznanych pierwotnych wersji opowiadań o Conanie zCimmerii! W trzech tomach zgromadzone zostały wszystkie oryginalne tekstynapisane przez Roberta E. Howarda oraz wiele materiałów dodatkowych.Conan z Cimmerii, stworzony przez amerykańskiego pisarzaRoberta E. Howarda, pojawił się po raz pierwszy na łamach popularnegoczasopisma „Weird Tales” i od razu zawładnął wyobraźnią czytelników. Przezwiele lat, już po śmierci autora, jego teksty ukazywały się w rozmaitychprzedrukach, nierzadko obarczone licznymi zmianami redakcyjnymi. Niektórezostały dogłębnie przerobione, m.in. przez L. Sprague de Campa i Lina Cartera.Publikowane dotąd w naszym kraju wersje odbiegają zatem treścią od howardowskichoryginałów napisanych blisko osiemdziesiąt lat temu.Edycja przygotowywana przez REBIS jako pierwsza w językupolskim opiera się bezpośrednio na tekstach źródłowych i idzie nawet dalej.Prócz samych opowiadań bowiem pojawi się w niej sporo materiałów archiwalnych,dotąd w ogóle niepublikowanych – szkiców, zapisków i notatek Howarda, jakiepozwolą prześledzić proces powstawania poszczególnych historii. Dopełnieniecałości stanowią zaś obszerne eseje historyczno- i krytycznoliterackie na tematsagi o Conanie.

FILM

W zeszłym miesiącu zamiast na Skóra, w której żyję byłam na Nosferatu - symfonia grozy i Draculi z 1931 roku i nie żałuję tych decyzji.

Tytuł: Jane Eyre

Scenariusz: Moira Buffini

Reżyseria: Cary Fukunaga

Data premiery: 14 października 2011

Pisałam już kiedyś o tym filmie, a chcę go obejrzeć przedewszystkim ze względu na Michaela Fassbendera, który wcielił się w rolęRochestera.

Żadna miłość nie jest prosta, ale - jak narkotyk - odurzatylko pierwsza. "Jane Eyre" to opowieść, która wychował miliony niezawsze rozważnych romantyczek na całym świecie. Współczesna ekranizacja toporywająca i zapierająca dech w piersiach historia o alchemii uczuć. Jane (MiaWasikowska) nie była dziewczyną, która szukała niezobowiązującego romansu. Choćrozum podpowiadał jej, że fascynującemu Panu Rochersterowi (Michael Fassbender)nie można ufać, oddała mu swoje serce bez reszty.

Elizabeth Bennet powalczy z zombie na ekranie

2011-09-28T18:53:00.000+02:00

W USA wciąż modne są literackie odnowienia klasycznych powieści, których bohaterami, oprócz wszystkim znanych, są również zombie, potwory morskie, wampiry itp. Nadszedł czas na przeniesienie historii na ekran - na pierwszy ogień idzie Duma i uprzedzenie i zombie Setha Grahame-Smitha i Jane Austen. Trwają właśnie intensywne poszukiwania odtwórczyni głównej roli, Elizabeth Bennet. Podobno rozpatrywano takie sławy jak Natalie Portman, Anne Hathaway, Scarlett Johansson. Najnowsza plotka głosi, że propozycję otrzymała Blake Lively, najlepiej znana z serialu Plotkara. Premiera filmu została zapowiedziana na 2013 r.

W Polsce na szczęście gatunek literary-horror mash-up niezbyt się przyjął, jak dotąd wydano Przedwiośnie żywych trupów Kamila Śmiałkowskiego, na październik z kolei wydawnictwo RM zapowiedziało nową wersję Faraona Bolesława Prusa w wykonaniu Konrada T. Lewandowskiego, która będzie nosiła tytuł Faraon wampirów. Film, mam nadzieję, żaden nie powstanie...

Pojawienie się w ogóle takich pozycji na rynku może świadczyć o wyeksploatowaniu horroru jako gatunku, jest też jasnym sygnałem "zmęczenia materiału" dotyczącego wątków wampirów i zombie w literaturze.

[źródło: Flavorwire]

Pratchett jakiego nie znałam - "W północ się odzieję", Terry Pratchett, tłumaczenie: Piotr W. Cholewa, Prószyński i S-ka 2011

2011-09-24T10:59:00.000+02:00

Terry Pratchett zasłynął jakotwórca fantasy humorystycznej, jego książki ze Świata Dysku ukazują się wmilionowych nakładach w różnych częściach świata. W północ się odzieję to czwarta część z Tiffany Obolałą jako głównąbohaterką. Być może fani pisarza dostrzegą w niej o wiele więcej niż ja,ponieważ książek samego Pratchetta przeczytałam kilka, a z Tiffany wcześniejsię nie spotkałam, ale zgodzą się zapewne, kiedy napiszę, że powieść w niczymnie przypomina lekkich parodii z przytykami do rzeczywistości w tle, jakimiraczył nas autor przez tyle lat. A może to ja się zmieniłam?

W północ się odzieję topowieść do bólu zjadliwa, bezpruderyjnie obnażająca wszelkie wady ludzkości iabsurdy świata, jaki sobie zgotowaliśmy. To gorzka satyra na współczesność,chociaż tematyką może nawiązywać do prześladowań czarownic w czasachśredniowiecznych. Dzisiaj jednak taką czarownicą jest każdy, kto odstaje odogółu. W powieści jest to Tiffany, nastoletnia czarownica, w naszym pojęciujeszcze dziecko, w mentalności bohaterów osoba spoza ich kręgu, ale uznawana zapotrzebną, niosąca ciężkie brzemię odpowiedzialności za Kredę, swoją okolicę. UPratchetta magią zajmują się magowie, bezużyteczni starcy studiujący praktykitajemne na Niewidocznym Uniwersytecie po to, aby dopchać się do stołka rektora.Czarownice zaś pomagają ludziom, swoim oddaniem, kodeksem nie pozwalającymprzyjmować nagród pieniężnych za swoją pracę, gotowością do każdej pomocywzbudzają szacunek.

Nie spodziewałam się takiejdawki czarnego humoru, wciąż jeszcze w pamięci mam rewelacyjnego Kosiarza, którego lektura dała mi wieleradości. Kto wie, czy dzisiaj bym tę powieść odebrała tak samo? Kto wie, czynadal by mnie tak bawiła, gdybym przeczytała ją teraz? Liczyłam, wbrew licznymostrzeżeniom ze strony znajomych, na lekką opowieść z odniesieniami do mojegoświata, a książka okazała się ciężką próbą, ponieważ z każdej strony autorbombarduje złośliwymi komentarzami na tak wiele aspektów, że czasami musiałamodłożyć książkę i odczekać kilka dni, zanim powróciłam do czytania. Przewijasię tu wątek śmierci, alkoholizmu, znęcania się rodziców nad dziećmi, brakuzrozumienia dla odmienności, wykorzystywania władzy dla własnych celów,ludzkiej głupoty i wiele, wiele innych. Nie pomagała sama fabuła, pokręcona idziwna, nie zawsze logiczna, chociaż podejrzewam, że wpływ na taki odbiór mamoja nieznajomość poprzednich losów czarownicy.

Tiffany, w wyniku swoichprzeszłych decyzji, musi zmierzyć się ze straszliwym demonem, którego obecnośćwyzwala w jej sąsiadach i ludziach, którzy zwykle szanują wiedźmy, nienawiść doniej i chęć mordu. W jej poczynaniach pomagają (w ich mniemaniu) lubprzeszkadzają (w mniemaniu Tiffany) Nac Mac Fleegowie, mały, niebieski ludekwojowników, kierujący się specyficznym kodeksem honorowym. To oni i ichzachowania są przeciwwagą dla dramatycznych wydarzeń i obrazu złośliwości,braku tolerancji i okrucieństwa ludzi z otoczenia dziewczyny. Najśmieszniejszyw całej powieści jest słownik Feeglów. Chociaż autor wciąż posługuje siępodobnym stylem, nie serwuje ironii i sarkazmu w sposób lekki, czasami tylkowywołuje uśmiech, częściej otrzeźwia czytelnika zimnym prysznicem prawdy o nimsamym. O wydźwięku powieści może świadczyć choćby okładka, nadal kolorowa i wpodobnej stylizacji, co poprzednich części, jednak poważne miny występującychna niej postaci wzbudzają pewien niepokój, zwiastują niebezpieczeństwo.

Mimo wszystko opowieść Pratchetta mnie wciągnęła i dzielnie razem zTiffany dotarłam do zakończenia, może nieco zbyt lukrowego w porównaniu docałej powieści, ale powitałam je z prawdziwą ulgą.

O wierze

2011-09-21T16:28:00.001+02:00

Człek nie rezygnuje z wiary tylko dlatego, że doznał zawodu [...] jeno wierzy z podwójną mocą.

Bernard Cornwell, Excalibur, Erica 2011 r.

O sztuczkach i czarach

2011-09-19T20:03:00.000+02:00

Istnienie sztuczek nie pociąga za sobą nieistnienia czarów, ale bogowie nie zawsze gwarantują nam czary.

Bernard Cornwell, Excalibur, Erica 2011 r.

Przyganiał kocioł garnkowi, czyli o inwektywach wśród pisarzy i filmowców

2011-09-18T14:20:00.000+02:00

Jakiś czas temu na portalu Flavorwire wpadł mi w oko wpis o trzydziestu najbardziej obraźliwych opiniach jednych autorów o innych. Znajdziecie tu słowa Gustawa Flauberta o George Sand, Władimira Nabokova o Fiodorze Dostojewskim, zobaczycie, że wzajemną sympatią nie darzyli się Ernest Hemingway i William Faulkner, dostało się też J.K. Rowling i Jane Austen. Kto by pomyślał, że świat literatów jest tak pełen przemocy...

Na stronie można również znaleźć cytaty, jakie serwowali sobie twórcy filmowi, pokazując, że wcale nie są gorsi (lepsi?) od kolegów literatów.

Pokonać czas - Prince of Persia: The Sands of Time, Ubisoft 2003

2011-09-15T14:03:00.000+02:00

Prince of Persia: The Sands of Time

Gatunek: Action Adventure, TPP (third-person perspective)

Producent: Ubisoft Montreal

Wydawca: Ubisoft

Platforma: PC

Premiera: 2003 r.

Kilka miesięcy temu pisałam o filmie Prince of Persia: The Sands of Time, który mnie rozczarował swoją plastikowością itym, że chociażby w połowie nie dorównał grze. Wtedy też obiecałam, że podzielęsię swoimi wrażeniami co do gry właśnie. Do Princeof Persia: The Sands of Time mam szczególny sentyment. To pierwsza grakomputerowa, która zmusiła mnie i przyzwyczaiła do pełnej obsługi klawiatury wtrakcie rozgrywki, dzięki czemu mogłam bez obaw przerzucić się z konsoli na PC(a teraz mam problem z grą na Playaku…).
Grałam w nią wielokrotnie i wciążpodoba mi się nie mniej niż za pierwszym razem, chociaż znam już wszystkieelementy fabuły, skądinąd bardzo zaskakującej dla tego, kto gra po razpierwszy.

Zacznęmoże od wprowadzenia w historię. Tytułowy książę Persji, w grze bezimienny, podbijaindyjskie miasto razem z wojskiem swojego ojca. Żołnierze króla zabierająstamtąd tajemniczą klepsydrę, a książę przywłaszcza sobie piękny sztylet.Wkrótce okazuje się, że te dwa artefakty są ze sobą ściśle związane. Za namowądoradcy-czarnoksiężnika książę wkłada sztylet w klepsydrę. Staje się rzeczprzedziwna, piasek zaczyna się wysypywać i obezwładniać przebywających wpomieszczeniu ludzi, którzy zmieniają się w przerażające stwory, pragnącejedynie zabijać. Zadaniem księcia, czyli gracza, jest nie dopuścić, aby z mocyczasu skorzystał podstępny czarnoksiężnik, a także powstrzymać rozlew piasku. Wmisji nieoczekiwanie pomaga mu księżniczka Farah, to z jej pałacu wywiezionomagiczne przedmioty.

Rozgrywkaw The Prince of Persia: Sands of Timezostała zainspirowana wcześniejszymi grami z cyklu Tomb Raider, ale twórcy zapewnili większą interakcję z otoczeniem i szersze możliwości fizyczne swojego bohatera, copoczątkowo sprawiało mi ogromne trudności w opanowaniu klawiszologii. Poziom trudnościwzrasta z każdym levelem, a gracz coraz więcej dowiaduje się o możliwościachksięcia, ale także o nim samym. Jest świadkiem wewnętrznej przemiany bohatera,który z beztroskiego i lekkomyślnego młodzieńca staje się doświadczonymwojownikiem. Opowiedziana przez scenarzystów gry historia jest przekonująca iprawdziwa, chwilami poruszająca, gracz,tak jak książę, zdaje sobie sprawę z nieszczęścia, jakie spadło na bliskich iżołnierzy, i pragnie pomóc swojej postaci. Twórcy wpletli w opowieść wątek romansowy,potyczki słowne obojga bohaterów stanowią jedną z mocniejszych stron gry.

Wopanowaniu ruchów bohatera pomagają podpowiedzi ukazujące się na ekranie przedkażdym nowym ruchem, co pomaga na początku, denerwuje przy powtarzaniupoziomów, na szczęście nie zatrzymuje akcji. Wraz z postępowaniem opowieścimamy do czynienia z groźniejszymi wrogami i pułapkami, gracz musi więc stosowaćcoraz to nowe chwyty, ale nie jest ich zbyt dużo i po pewnym czasie ichużywanie przychodzi całkiem naturalnie. W trakcie walk książę ma do czynienianie tylko z krwiożerczymi potworami, którzy niegdyś byli jego wiernymikompanami, ale też musi uważać na pomagającą mu Farah, która nie potrafi sięsama bronić. I te momenty irytowały mnie najbardziej, bo nie dość, że musiałamuważać, aby księżniczka została przy życiu, to jeszcze ona potrafiła ugodzićmojego bohatera strzałami zabierającymi więcej energii niż ciosy wrogów. Wsterowaniu nader często przeszkadzała również kamera, wcale nie tak operatywnajak twierdzą producenci gry, zazwyczaj wręcz utrudniająca wykonywanieskomplikowanych akrobacji, gdyż gracz w pewnym momencie widział np. ścianęzamiast miejsca akcji.

Kolorowe, dopracowanelokacje budzą zachwyt, chociaż teraz już nie tak wielki, ale kilka lat temukrajobrazy zapierały dech w piersiach, podobnie jak szczegóły postaci czywnętrz. Baśniowego klimatu dopełnia muzyka, pełna energetycznych tonów ipobudzająca dramatyzm sytuacji. Sukces Princeof Persia: The Sands of Time przyczynił się do kontynuacji losów księcia,które znacznie odbiegają od bajkowej, nawet mimo piaskowych stworów, atmosfery,która nie jest w połowie tak brutalna ani krwawa jak choćby Warrior Within, o czym postaram się napisać za czas jakiś.

W krainie mitu - "Mitologie Andrzeja Sapkowskiego", Elżbieta Żukowska, Gdański Klub Fantastyki 2011

2011-09-07T15:55:00.000+02:00

Nieulega wątpliwości i nikt nie zaprzeczy, że Geralt z Rivii, Cirilla cintryjska,Yennefer z Vengerbergu, a także inne postaci z cyklu wiedźmińskiego Andrzeja Sapkowskiego na trwałe wpisały się wkanon polskiej fantastyki. Od momentu wydania opowiadań i powieści związanych zwiedźminem powstało wiele prac naukowych w odniesieniu do różnych aspektówporuszanych w tej prozie, dwie takie w formie prac licencjackiej imagisterskiej popełniłam i ja. W świadomości fanów fantastyki wciąż żywy, kilkalat temu Geralt pojawił się na ekranach monitorów komputerowych i jego postaćna nowo zawitała w polskiej (i nie tylko) popkulturze. Sam Andrzej Sapkowskizastanawia się, czy nie wrócić do wykreowanego na przełomie lat 80. i 90.uniwersum. Dlatego też nie dziwi mnie chęć Gdańskiego Klubu Fantastykiprzypomnienia korzeni cyklu wiedźmińskiego wydaniem pracy Elżbiety Żukowskiej.

Mitologie Andrzeja Sapkowskiego nie jest pracąodkrywczą, nie stawia hipotezy, której broni czy z którą polemizuje. Stanowiswoiste kompendium przedstawiające przeplatanie się trzech najważniejszychmitologii – słowiańskiej, celtyckiej oraz germańskiej – w świecie wiedźmińskim.Dociera do źródeł, z jakich mógł korzystać Andrzej Sapkowski podczas kreacjicyklu. „Mógł” to słowo w tym wypadku kluczowe, ponieważ autorka pracy częstosnuje domysły, nie zakłada za pewnik, że AS wykorzystał daną część mitu celowo,czasem sugeruje, że zrobił to kompletnie nieświadomie, a zdarza się nawet, żeuznaje zastosowanie jakiegoś tropu za „wspomagacz” jego „potencji” twórczej:

Sposób,w jaki autor wykorzystał mitologię celtycką do stworzenia wizerunku rasy elfów,znamionuje oczywiście wysoki stopień znajomości kultury celtyckiej, choćpoddaje w wątpliwość potencję jego wyobraźni twórczej. (s. 62)

Autorkazdaje się w ten sposób studzić fascynację tych czytelników, którzy uznająSapkowskiego za absolutne guru w dziedzinie fantasy. Twierdzi wręcz, że fenomenpopularności cykl zawdzięcza oparciu go o wykorzystanie mitów. Czego zdaje sięnie przyznawać, to faktu, że jak mało któremu twórcy, Sapkowskiemu udało sięnadać mitom nową wartość dzięki niezwykłej umiejętności połączenia różnychwierzeń w całość i, co tu kryć, niezaprzeczalnemu talentowi pisarskiemu.

Pomijającten dysonans poznawczy, który w moim wypadku tkwi częściowo w podejściuemocjonalnym (wprawdzie nie uważam Sapkowskiego za absolutne guru, ale towłaśnie cykl wiedźmiński pokazał mi, że fantastyka może być czymś więcej niż „bajkądla dorosłych”), praca Żukowskiej w sposób ciekawy przedstawia światwiedźmiński w odniesieniu do mitów. Bardzo dobrym rozwiązaniem było podzielenieksiążki tematycznie, w każdej części autorka zderza ze sobą dwie rzeczywistości– mitu i podejścia do niego pisarza. Oprócz odniesień do trzech wspomnianychmitologii Elżbieta Żukowska wspomina także o wykorzystaniu w cyklu wątkuarturiańskiego, zarówno w ujęciu mitu (Artur kultury celtyckiej), jak i legendy(Artur kultury chrześcijańskiej). Odrębny rozdział poświęca także dwojgunajważniejszym bohaterom cyklu, Geraltowi i Ciri, w kontekście trawestacjimitycznych bohaterów kulturowych.

Żukowskawprowadza czytelnika w każdą mitologię krótkim przedstawieniem historiiposzczególnych plemion, wydobywa na światło dzienne ich wierzenia związane zcyklem, powołując się na najbardziej istotną bibliografię, która jestoddzielnym skarbem dla poszukującego szerszych informacji. Następnie rozkładaświat wiedźmina na kawałeczki – czasoprzestrzeń, postaci, demonologię, sferęsacrum i profanum -, stawiając je w opozycji do mitologii. Czytelnik otrzymujewięc kompletny obraz źródeł inspiracji twórczości Andrzeja Sapkowskiego,autorka staje się jego przewodnikiem po świecie starego i nowego mitu. Trzebaprzyznać, że wychodzi jej to świetnie, zajmuje uwagę czytelnika w całości,stosując prosty język znamienny w literaturze popularnonaukowej, i udowadniającswoje doskonałe merytoryczne przygotowanie do tematu.

Mitologie Andrzeja Sapkowskiego nie powinny być traktowane jakowykładnia wiedzy jedynej, jak wcześniej wspomniałam, autorka w wielu wypadkachposługuje się własną interpretacją cyklu, doszukując się w nim wątków, którychSapkowski mógł nie wziąć pod uwagę, czego sama ma świadomość. Praca pozwalaosadzić cykl wiedźmiński w kontekście mitu i dla mnie osobiście jest kolejnymdowodem na to, że fantasy łączy w sobie dziedzictwo mitu i baśni, ponieważfantasy oscyluje wokół mitu niejako z racji swego charakteru. […] opowiadahistorie, które wydarzyły się w pewnym konkretnym miejscu i czasie. Posiada takwiele pól wspólnych z mitem, że jej bezpośrednie odniesienia literackie wydająsię zupełnie naturalne. (s. 135) Polecam wszystkim zainteresowanym tematykąmitu w fantasy, a fanom Sapkowskiego jako lekturę obowiązkową.

Wrześniowe premiery

2011-09-04T17:07:00.001+02:00

KSIĄŻKI

Tytuł: Doktor Styks

Autor: Marcin Wolski

Wydawnictwo: Zysk i S-ka

Data wydania: 20 września 2011 r.

Kolejna powieść Marcina Wolskiego, jednego z moich ulubionych autorów polskich. Spodziewam się intrygującej fabuły w barwnym, zabawnym stylu, jak to u Wolskiego.

Najlepsza powieść Marcina Wolskiego, polskiego mistrza literatury o nieskrępowanej wyobraźni.Młody radiowiec, Gwidon Michałowicz, przejmuje popularne słuchowisko, którego twórca zginął w niewyjaśnionych okolicznościach. Próbując dopisać zawieszoną historię i rozwiązać tajemnicę śmierci poprzednika, Gwidon prosi o pomoc aktorów, którzy współpracowali przy realizacji programu. W ten sposób poznaje Agnieszkę, młodą techniczkę, która wydaje się nie pasować do rzeczywistości lat siedemdziesiątych. Niespodziewanie Gwidon przenosi się do świata ze słuchowiska. Jednakże urok międzywojennej Warszawy szybko znika wraz z kolejnymi doniesieniami o spisku, który uknuł tajemniczy doktor Styks.Tymczasem sytuacja zaczyna się wymykać spod kontroli, bowiem bohaterowie programu radiowego zaczynają przenikać do rzeczywistości Michałowicza.Gwidona goni czas, śledztwo wymaga rozwiązania, a w dodatku z każdym kolejnym krokiem postawionym pomiędzy światami wzrasta zagrożenie dla obu rzeczywistości. A doktor Styks tylko na to czeka.

Tytuł: Słonie na neptunie

Autor: Mike Resnick

Wydawnictwo: Solaris

Data wydania: 20 września 2011 r.

The best of the best Mike'a Resnicka w opowiadaniach SF. Warto mieć, bo Resnick w opowiadaniach jest właśnie najlepszy.

Wybór najlepszych opowiadań Mike’a Resnicka, jednego z najbardziej utytułowanych pisarzy SF wszechczasów.

Resnick od wielu lat jest w światowej czołówce twórców opowiadań, nie ma roku, by któreś z nich nie trafiło na listy nominowanych do Hugo, Nebuli, Locusa.

Wiele z opowiadań, które się w tym zbiorze znalazły, tę rywalizację wygrało.
Oto 14 opowiadań i nowel składajacych się na ten tom:

„Barnaba na wybiegu”
– nominacja Hugo, nominacja Locus 1994
„Siedem spojrzeń na wąwóz Olduvai”
– Hugo, Nebula 1994, nominacja Locus
„Zimowe przesilenie”
– nominacja Hugo 1991
„Doskonale piękny poranek, z szakalami”
– nominacja Hugo 1991
„Manamouki”
– Hugo, nominacja Nebula 1990
„Kirinyaga”
– Hugo, nominacja Nebula 1988
„Bowiem dotknęłam nieba”
– nominacja Hugo, nominacja Nebula 1989
„Bully!”
– nominacja Hugo, nominacja Nebula 1990
„Kiedy starzy bogowie umierają”
– nominacja Hugo, nominacja Nebula 1995
„43 dynastie antaryjskie”
– Hugo 1997
„Podróże z moimi kotami”
– Hugo, nominacja Nebula
„Słonie na Neptunie”
– nominacja Hugo, 2001
„Łowy na Snarka”
– nominacja Hugo, 1999
„Czerwona kaplica”
– nominacja Hugo, 2001

Tytuł: Bogowie, groby, uczeni. Tajemnice archeologii

Autor: C.W. Ceram

Wydawnictwo: Świat Książki

Data wydania: 28 września 2011 r.

Uwielbiam archeologię, swego czasu rozważałam nawet studia w tym kierunku, ale rozsądek i brak funduszy przeważył. Pozostało mi czytać i oglądać programy naukowe.

Nowe, uzupełnione wydanie.

Pasjonująca opowieść o tajemnicach najbardziej znaczących odkryć archeologicznych w dziejach. Jak narodziła się archeologia? Co Schliemann odkrył w Troi? W jaki sposób próbowano rozszyfrować hieroglify i pismo linowe? Co zobaczono po otwarciu grobowca Tutanchamona? Czy rzeczywiście istnieje przekleństwo faraona?

Opowieści o wielkich odkrywcach i… złodziejach, o niezwykłych odkryciach, skarbach, determinacji i przypadku wiodą nas od Babilonu po Amerykę Środkową.

Tytuł: Valis

Autor: Philip K. Dick

Wydawnictwo: Rebis

Data wydania: 28 września 2011 r.

Kolejna powieść w serii kolekcjonerskiej. Absolutne must have.

Na początku było oślepiające światło. Oświecenie, za którym stoi VALIS, sprawia, że bohater zaczyna inaczej postrzegać świat. Czy to, co zwiemy rzeczywistością, jest rzeczywiste? Czy Bóg istnieje, a jeśli tak, dlaczego istnieje też zło? Czy ktoś nami kieruje, czy jesteśmy suwerennymi bytami? Szukanie odpowiedzi na te pytania to obowiązek każdego człowieka.
„Valis” jest pokłosiem przeżyć Dicka z 1974 roku, według jednych oświecenia, innych – załamania.

Tytuł: Boża inwazja

Autor: Philip K. Dick

Wydawnictwo: Rebis

Data wydania: wrzesień 2011 r.

Kontynuacja Valis, już nie kolekcjonerskie wydanie, ale i tak konieczność nabycia.

W „Bożej inwazji”, drugiej części trylogii (pierwsza, „Valis”, ukazała się po raz pierwszy w Polsce w 1994 roku), autor zadaje pytania zasadnicze dla całej jego twórczości – o sens życia, przyszłość świata i rolę Boga w świecie pełnym zła. Co się wydarzy, jeśli Bóg albo istota zwana Jah – przebywająca na wygnaniu na odległej planecie – znowu pojawi się na Ziemi? Jak będzie wyglądało jej przyjście w obliczu rozwiniętej technologii i sprzęgniętego z nią zła współczesnego państwa policyjnego?

Tytuł: Serce Cienia

Autor: Tad Williams

Wydawnictwo: Rebis

Data wydania: wrzesień 2011 r.

Ostatnia (mam nadzieję) część trylogii, która stała się tetralogią, ponieważ się autor nie wyrobił. Czeka na mnie już część trzecia, ale obiecałam sobie, że przeczytam ją tylko wtedy, jeśli czwarta część będzie ostatnią. Cykl równy nie jest (patrz: entuzjastyczna recenzja części pierwszej i mniej pochwalna recenzja drugiego tomu), ale chciałabym doprowadzić go do końca.

Zamek Marchii Południowej znalazł się w kleszczach dwóch nieprzejednanych sił, starożytnego ludu Qarów i szalonego króla-boga, autarchy Xis. Pod zamkiem przed wiekami uwięziono straszliwą moc, którą autarcha stara się wyzwolić i podporządkować sobie. W tym celu chce wykorzystać będącego w jego rękach króla Olina, władcę Marchii Południowej. Księżniczka Briony, książę Barrick, Funderlingowie, a nawet zjednoczeni z nimi w obliczu wspólnego zagrożenia Qarowie muszą przeciwstawić się ogromnemu drzemiącemu w podziemiach złu…

FILM

Tytuł: Skóra, w której żyję

Scenariusz: Pedro Almodóvar

Reżyseria: Pedro Almodóvar

Data premiery: 16 września 2011 r.

O tym filmie pisałam w lipcu. Jestem bardzo ciekawa fabuły i roli Banderasa, którego bardzo lubię i cenię, chociaż nie grał w wielu ambitnych filmach, to stać go na wiele (swoją drogą, powieść, na podstawie której powstał film, także ukaże się we wrześniu).

Najnowszy film Pedro Almodóvara, niekwestionowanego mistrza współczesnego kina. Po raz pierwszy w swojej karierze twórca "Wszystko o mojej matce" sięgnął po materiał literacki i przygotował scenariusz na podstawie powieści "Tarantula" Thierry'ego Jonqueta. Książka opowiada o chirurgu plastycznym, który trzyma w zamknięciu w swoim mieszkaniu piękną Ewę. Kim jest tajemnicza kobieta? Jakie stosunki łączą ją z lekarzem? Prawda okaże się bardziej szokująca niż najśmielsze przypuszczenia. O "Tarantuli" krytycy pisali, że to Markiz de Sade i Jean-Paul Sartre w jednym, więc thriller "Skóra, w której żyję" na jej podstawie, ma szansę stać się jednym z najbardziej szokujących filmów w dorobku Almodóvara.

Zabrać bogatym, oddać potrzebującym - "Robin Hood", scenariusz: Brian Helgeland, reżyseria: Ridley Scott, 2010

2011-09-01T14:23:00.000+02:00

Robin Hood Ridleya Scotta budził mnóstwo kontrowersji i pytań jeszcze zanim rozpoczęto zdjęcia. Było wiele spekulacji na temat scenariusza, a już w trakcie kręcenia filmu okazało się, że Scott ma doprawdy nietypową wizję. Wizja jednak nie wypaliła (z różnych plotek wynika, że zaoponowały wytwórnie, które nie chciały ryzykować fiaska, postawiono więc na bardziej bezpieczną historię) i ci, którzy się spodziewali fajerwerków, mogli się rozczarować. Ja czekałam na dobry dramat kostiumowy z plejadą gwiazd i po cichu liczyłam na powrót Scotta do reżyserskiej formy. Doczekałam się.

Robin Hood to najlepszy epicki film Scotta od dawna, nie pozbawiony humoru i łotrzykowskiego wdzięku, bez patosu i nadmiernej epickości jak Królestwo Niebieskie czy Gladiator (aczkolwiek ten ostatni bardzo lubię). Zachwyca zdjęciami, scenografią miejsc, kostiumami i muzyką napisaną przez Marca Streitenfelda. Udało się pokazać tu żywy obraz ówczesnej Anglii, w której królował głód, bieda, narastający bunt przeciwko monarchii. Dwór królewski jest przesiąknięty intrygami, nikt nie może się czuć bezpiecznie i potrzeba niezwykłych umiejętności, by się na nim utrzymać. Świetna gra aktorska pozwala dostrzec prawdziwych ludzi, niepozbawionych wad, słabych i żałosnych (Matthew Macfadyen jako szeryf Nottingham), wyrachowanych i porywczych (Oscar Isaac jako książę Jan, Mark Strong w roli Godfreya), zadufanych w sobie, co prowadzi ich do zguby (Danny Huston jako Ryszard Lwie Serce), mądrych, statecznych i dzielnych (Eileen Atkins w roli Eleonory Akwitańskiej, William Hurt w postaci Williama Marshala).

Russel Crowe idealnie spełnił się w roli tytułowej i ponownie udowodnił, że potrafi grać inaczej (od wielu osób słyszałam, że wszędzie gra tak samo; niech obejrzą Robin Hooda, State of Play, American Gangster czy Body of Lies). Jego Robin jest właśnie taki, jakim go sobie zawsze wyobrażałam: sprytny, inteligentny, charyzmatyczny wódz, świetny łucznik, opanowany w każdej sytuacji. W dodatku okazał się nie tylko wojownikiem, lecz także prawdziwym mężczyzną, lojalnym, czułym, opiekuńczym, czasem zakłopotanym w relacjach z Marion. Cate Blanchett wyglądała i grała olśniewająco, prawdziwie. Jej Marion to niezależna, pewna siebie kobieta, która walczy o byt swój i mieszkańców swojej ziemi, która nie boi się ubrudzić ziemią czy błotem, a wszystko, co robi, robi z godnością damy. Widać było chemię między dwojgiem postaci, ich rozwijające się uczucie nie ma w sobie nic z romansu, jest wiarygodne.

Widz obserwuje narodziny legendy i kiwa głową, tak, właśnie tak to mogło wyglądać. Jej ducha oddają również postacie drugoplanowe, Mały John (Kevin Durand), brat Tuck (Mark Addy) czy wspomniany już szeryf Nottingham. Nie różnią się oni wiele od swoich ekranowych poprzedników, co może być i wadą (bo nie są oryginalni), i zaletą (bo wszyscy ich znamy). Robin Hood to jeden z najlepszych filmów, jakie widziałam w ostatnich latach. Oczywiście nie jest pozbawiony wad, przede wszystkim dlatego, że z szumnych zapowiedzi wyjścia poza schemat nie zostało prawie nic (prawie, na co przykładem jest chociażby osoba Ryszarda Lwie Serce, którego przedstawiono zupełnie inaczej niż w większości poprzednich filmów), a aktorzy w wielu wypadkach niczym nie zaskoczyli, ale nie można mieć wszystkiego. Wyszedł dobry dramat kostiumowy, wierny bardziej historii niż jakikolwiek film przed nim, a przy tym ściśle związany z mitem.

I Ziemię pokryją wody niezmierzone... - "Wodny świat", scenariusz: Peter Rader & David Twohy, reżyseria: Kevin Reynolds & Kevin Costner, 1995

2011-08-29T14:00:00.000+02:00

Chociaż przez wielu krytyków Wodny świat jest uważany za kiczowaty, dla mnie jest to jeden z lepszych obrazów science fiction pokazujący wcale nie tak fantastyczną przyszłość – świat bez lądu, w którym ludzie przystosowali się do wodnego życia. Film Kevina Reynoldsa i Kevina Costnera (aktor nie był wymieniany w obsadzie jako reżyser) pokazuje odwieczne prawo dżungli w ludzkim ujęciu – przetrwa najsilniejszy, gnębiąc i wykorzystując słabszych. Dobitnie i z przerysowaniem uświadamia, że w chwilach zagrożenia cywilizowany człowiek zmienia się w potwora, gorszego od jakiegokolwiek zwierzęcia na Ziemi. Zamiast sobie pomagać, ludzie obracają się przeciwko sobie, wychodzi ich chciwość, gniew, brak tolerancji wobec odmieńców powodowany strachem o przetrwanie. Nieustannie dzielą się między sobą, jakby nie mogli żyć w symbiozie i współpracy. Muszą być drapieżnicy (dymiarze) i pozostali, którzy im służą bądź żyją w ciągłym lęku przed nimi.

Film udowadnia również, że człowiek jest zdolny do wszystkiego, żeby przeżyć. Mieszkańcy wód wykorzystują wszelkie wcześniejsze wynalazki: karabiny, tratwy, samochody, skutery wodne, platformy wiertnicze, samoloty. I żyją legendą. Nie o mocarnych bogach i herosach, ale o mitycznym skrawku lądu, na którym mogliby się osiedlić, a do którego prawie nikt nie zna drogi. To jest również nadzieja dla widzów, że chociaż zatopimy nasze kraje przez ciągłą eksploatację energii, to kiedyś woda opadnie; tylko czy tego dożyjemy?

Wodny świat przedstawia też proces przystosowania genetycznego człowieka – po niezmierzonych oceanach pływają mutaki, ludzie posiadający skrzela i płetwy między palcami stóp, nowy gatunek, którego zwyczajni śmiertelnicy panicznie się obawiają i nie chcą dopuścić do jego rozwoju. Przypadkiem wodny samotnik (Kevin Costner) ratuje kobietę i dziecko z rąk podburzonych mieszkańców wodnej osady i cała trójka podróżuje zmodyfikowanym katamaranem. Znajdziemy tu wiarygodną relację między człowiekiem i inną istotą, mutak żyje bowiem według swoich zasad, bezwzględność pozwala mu przeżyć, brak mu tych odruchów, które my nazwalibyśmy ludzkimi – współczucia, wsparcia, zrozumienia – bo i skąd miałby wiedzieć, czym są, skoro ludzie okazują mu jedynie nienawiść. Jego towarzyszki poniekąd to rozumieją i przełamują lęk, dostrzegając pod maską obojętności strach. Zarówno one, jak i on uczą się koegzystować, co wcale nie okazuje się łatwe.

Ciężko mówić tutaj o grze aktorskiej, bo ta nie jest rzeczywiście na najlepszym poziomie. Najlepiej wypada właśnie trójka wędrowców, Costner umiejętnie wcielił się w postać odmieńca-samotnika, Tina Majorino naturalnie zagrała niezwykłą dziewczynkę Enolę, natomiast Jeanne Tripplehorn sprawdziła się w roli opiekunki, kobiety gotowej na wszystko, by chronić dziecko, nawet kosztem własnego życia. Dużo słabiej wypadł Dennis Hopper w roli przywódcy dymiarzy, wyrachowanego psychopaty, który nie był ani straszny, ani śmieszny.

Wodny świat najbardziej podobał mi się od strony muzycznej i wizualnej. Przepiękne zdjęcia i dobre efekty specjalne jak na owe lata. Rewelacyjna, dopasowana do tempa akcji muzyka w kompozycji Jamesa Newtona Howarda. Nie jest to może arcydzieło kina, ale całkiem dobry film-apel do człowieka o dbałość o swój dom oraz współplemieńców.

O wyborach

2011-08-28T16:10:00.000+02:00

Nie ma właściwych wyborów, są tylko... wybory.

Terry Pratchett, W północ się odzieję, Prószyński i S-ka

Zdobyć przyjaźń smoka - "How to Train Your Dragon", scenariusz: William Davies, Dean DeBlois, Chris Sanders, reżyseria: Dean DeBlois & Chris Sanders, 2010

2011-08-26T11:35:00.001+02:00

W 2014 roku ukaże się druga część przygód Hiccupa (Czkawki) i jego przyjaciela, smoka o imieniu ~~Night Fury~~ Toothless. Mam nadzieję, że będzie tak samo dobra, jak pierwszy film, ponieważ How to Train Your Dragon jest jedną z moich ulubionych animacji, oglądałam ją co najmniej dwadzieścia razy i nadal bawi mnie tak samo.

Hiccup (Jay Baruchel) jest nastolatkiem żyjącym w wikińskiej wiosce, której mieszkańcy walczą ze stadami smoków napadającymi na ich pola i porywającymi ich zwierzęta. Chłopak nie ma wyglądu ani siły swego ojca (Gerard Butler), ale bardzo pragnie uznania w jego oczach, wymyśla więc najróżniejsze sposoby, aby pozbyć się skrzydlatych wrogów, co częściej powoduje jeszcze większe szkody. Dlatego nikt nie wierzy, że Hiccup przy pomocy swojej wyrzutni postrzelił najgroźniejszego ze smoków, zwanego Night Fury. Kiedy okazuje się, że chłopiec nie potrafi zabić rannego zwierzęcia, uwalnia je i zaczyna obserwować. Na jego nieszczęście ojciec zmusza go do uczestniczenia w wikińskim szkoleniu „Jak zabić smoka”, którego zwycięzca będzie miał zaszczyt pozbawienia życia swojego pierwszego wroga. Hiccup stara się pogodzić tajemnicę z nauką, jego nietypowe sposoby wzbudzają zainteresowanie całej wioski, nie podobają się jednak Astrid (America Ferrera), która stawia sobie za cel wypaść na treningu jak najlepiej.

Bajka w reżyserii Deana DeBloisa i Chrisa Sandersa, chociaż jest tylko bajką, w dodatku z bardzo klarownym przekazem zarówno do dzieci, jak i do dorosłych, aczkolwiek bardziej do tych drugich, to doskonała zabawa dla każdego. Dzieci pokochają ludzkich i smoczych bohaterów, kolorowych, zwyczajnych, zabawnych, sprytniejszych od swoich opiekunów. Dorosłym natomiast spodoba się duża doza ironii i dystansu, z którego słyną już chociażby najpopularniejsze serie, Shrek czy Epoka lodowcowa. Główne przesłanie historii, propagowane przez wielu twórców filmowych, skierowane jest do wszystkich – inność nie jest usprawiedliwieniem do jej niszczenia, a człowiek nie jest panem wszechświata i powinien w końcu zacząć liczyć się z innymi istotami zamieszkującymi Ziemię. Dzieci mogą się z filmu nauczyć, że nie trzeba rezygnować z własnych pasji, aby się dopasować do grupy i być jej częścią, wielu rodzicom być może przykład Hiccupa i jego ojca uzmysłowi, że akceptacja osobowości dziecka jest dla młodego człowieka bardzo ważna i nie można całkowicie dostosowywać jego wychowania pod własnym kątem. Że własnych marzeń i nieosiągniętych celów nie można wtłaczać w kogoś innego.

How to Train Your Dragon pokazuje również, jak wiele wysiłku musi włożyć człowiek, by móc porozumiewać się i zdobyć przyjaźń zwierzęcia, i że nie pomoże mu w tym topór - tytuł jest więc tutaj ironiczny i nie należy rozumieć go dosłownie. Większą wartość ma cierpliwość i kreatywność, wykorzystanie inteligencji zamiast siły. Sceny śmieszne przeplatają się z dramaturgią, wzmacniane cudownymi zdjęciami i genialną muzyką w kompozycji Johna Powella. Rewelacyjne dialogi w wykonaniu hollywoodzkich sław dopełniają świetnej zabawy.

O wspomnieniach

2011-08-25T12:49:00.000+02:00

- [...] Bardzo mi przykro, że wykopałam z pani pamięci straszne wydarzenia.

- Och, te straszne nigdy nie są problemem - powiedziała Eskarina z uśmiechem. - Natomiast z przyjemnymi trudno sobie poradzić.

Terry Pratchett, W północ się odzieję, Prószyński i S-ka 2011.

J.K. Rowling na przynętę

2011-08-22T20:43:00.000+02:00

Na rynku książkowym pojawia się coraz więcej wydawnictw publikujących "na żądanie", które kuszą niskimi cenami publikacji dla spragnionych sławy autorów. Niedawno jedno z nich, Publish America z Frederick w Maryland, postanowiło posłużyć się nie lada fortelem w celu przyciągnięcia większej ilości chętnych, ale lękających się odrzucenia przez potencjalnych czytelników swoich dzieł. Oferowało mianowicie przesłanie do zaopiniowania nadesłanej książki przez samą J.K. Rowling, która miałaby najpierw otrzymać książkę do przejrzenia. Pragnący opinii bestsellerowej autorki przyszły pisarz mógł dołączyć również list do pani Rowling nie przekraczający jednak 100 słów. To wszystko za niewielką opłatą 49 dolarów.

Co ciekawe, wydawnictwo nie gwarantowało odpowiedzi autorki... W publicznym oświadczeniu przedstawiciele pisarki określili obietnice PA jako całkowicie nieprawdziwe i zapowiedzieli podjęcie odpowiednich środków prawnych.

Prawnicy wydawnictwa odpowiedzieli natychmiast listem obronnym, w którym stwierdzili, że PA nie podjęło żadnych kroków mających na celu szykanowanie autorki ani naruszenie jej prywatności, a adres jej rezydencji jest powszechnie znany z jej własnej strony internetowej, czyli, delikatnie mówiąc, jest sama sobie winna. To się nazywa mieć tupet...

Rowling nie jest jedyną osobą, na którą wydawnictwo powołuje się w swoich ofertach. Według Publishers Weekly PA w 2010 roku wydało ponad 3 tys. książek. Ciekawa jestem tylko, w jaki sposób wydawnictwo tłumaczyło początkującym autorom, dlaczego żadna odpowiedź nie nadeszła...

[źródło: Guardian]

Wiecznie dobra pragnąc, wiecznie chaos czyni - "Nieprzyjaciel Boga", Bernard Cornwell, tłumaczenie: Jerzy Żebrowski, Erica 2010

2011-08-21T17:19:00.008+02:00

Chociażpierwszy tom trylogii Bernarda Cornwellawprawił mnie w szok i osłupienie i całkowicie zmienił moje postrzeganiearturiańskiej legendy, to autor wystarczająco mnie zaintrygował, żebym sięgnęłapo Nieprzyjaciela Boga. I mimo żebyłam przygotowana na zderzenie obowiązującego mitu z wersją Cornwella, toudało mu się jeszcze niejednokrotnie mnie zaskoczyć.

Autor sprawniekontynuuje podjęte wątki, a poprzednie wydarzenia przypomina zarówno wprzedmowie, jak i w toku akcji. Tym razem opowieść wciąga od pierwszych słów,mniej tutaj rozważań Derfla o własnej marności, nawet przestoje akcji sąinteresujące, bowiem stanowią część historii. W Nieprzyjacielu Boga wyodrębnić można trzy główne wątki. Jednym jest poszukiwanie artefaktu,największego skarbu Brytanii, magicznego Kotła, z którego pomocą Merlin pragnieprzywrócić władzę dawnym bogom. Drugim życie samego Derfla. Narrator daje siępoznać z romantycznej strony, czytelnik więcej dowiaduje się o jego prywatnymżyciu i powiązaniach z ówczesnymi wydarzeniami. Trzecim i najważniejszym motywemsą dążenia Artura do jedności brytyjskich plemion i wypędzenia Saksonów z wysp.Autor przedstawił już w Zimowym monarszeArtura jako świetnego stratega, tym razem czytelnik może obserwować równieżjego mroczniejszą stronę. I tak jak na początku podziwiałam tego bohatera, taktutaj uznałam go za największego hipokrytę, naiwnego i słabego człowieka,którego największym marzeniem jest wieczny pokój i miłość nawet między wrogami.Rozumiem, w czym tkwiła jego wielkość, ale i jego największa porażka.

W drugim wątkuzawiera się również motyw ścierania się religii. O ile pierwszy tom pokazujeobecność czarów w ludzkim świecie jako nieodłączną jego część, w którą jednaknie bardzo wierzą sami druidzi, o tyle tutaj magia traktowana jest znajwiększym respektem. Wyrazem tego może być chociażby poszukiwaniewspomnianego Kotła. Nawet królowa Igraine, praktykująca chrześcijanka, zawszelką cenę pragnie czarów:

– Opowiadająjednak, że wszyscy zniknęliście – upiera się moja królowa. – Ludzie Diwrnachautrzymywali, że odlecieliście z wyspy. To znana historia! Moja matka mi jąopowiadała. Nie możesz po prostu powiedzieć, że odeszliście! (s. 157-158)

Zgodnie zeświadectwami historii Cornwell przedstawia starą wiarę jako lokalną. Bóstwatracą moce na terenach nie swojego panowania. Autor rewelacyjnie ilustrujesłowami Derfla, poganina, walkę chrześcijan z innowiercami, zarówno po jednej,jak i po drugiej stronie dochodzi do szerzenia nienawiści i prób zwalczeniadrugiej religii. Czytelnik coraz mocniej zdaje sobie sprawę, że stary światodchodzi nieubłaganie, a wierzenia zachowają się w sercach jego wyznawców tylkodo czasu ich śmierci. Co więcej, świat religii pokazany jest w silnej opozycjido rzeczywistości Artura. Sam tytuł powieści może być rozumiany dwuznacznie.Chociaż według narratora Nieprzyjacielem Boga wódz został nazwany przezchrześcijan, to nie wierzył on także w bogów Dumnonii. Pragnął za wszelką cenęprzywrócić porządek rodzinnym ziemiom, co, jak powiedział Merlin, a potwierdziłDerfel, jest niemożliwe:

Kiedy jednakpanuje porządek, nie potrzebujemy już bogów. […] Jeżeli wszystko rozumiesz –mówiłem z namysłem – to nie ma już miejsca na czary. Wzywasz bogów tylko wtedy,kiedy jesteś zagubiony i wylękniony. Oni jednak lubią być wzywani, czują siębowiem wtedy potężni, i dlatego właśnie chcą, aby panował chaos. (s. 76)

Tak, wświecie, w którym człowiek wszystko pojmuje, nie ma miejsca na cuda ani nawiarę, bo po co wierzyć, skoro wszystko daje się wyjaśnić naukowym językiem?Czyż nie do tego dąży człowiek? Jakkolwiek NieprzyjacielBoga to powieść historyczna, nie sposób nie zauważyć, że doskonalewpisuje się w czasy współczesne.

Podobnie jak pierwszaczęść, tak Nieprzyjaciel Bogazachwyca historycznymi realiami i świetnie zobrazowanymi bohaterami, aczkolwieksubiektywizm w przedstawianiu niektórych osób i wydarzeń chwilami męczy. Żadnaz postaci nie stoi w miejscu, każda w jakiś sposób ewoluuje, każdą czytelnikpoznaje głębiej. Zgodnie z moim życzeniem w drugim tomie częściej pojawia sięGinewra, która dopiero tutaj ujawnia swe prawdziwe oblicze, a jednak nadalfascynuje i wydaje mi się jedną z najlepiej dopracowanych postaci w trylogii.Prym wiedzie natomiast Merlin, który swoim charakterem przypomina mi czarownikaz filmu Excalibur (nakręconego napodstawie poematu Malory’ego) – jego potęga nie tkwi w znajomości zaklęć, ale wnieprzeciętnej inteligencji, przebiegłości, wyrachowaniu i stanowczości wdążeniu do celów, bezczelności i bucie, które budzą szacunek i lęk, sprawiają,że chociaż jest strażnikiem dawnej wiary, jego zdanie nadal liczy się wśródkrólów Brytanii. Autorowi udaje się uniknąć jednoznaczności w odebraniuSaksonów, różniących się kulturą, ale posiadających wśród swoich mądrych orazmarnych wodzów. Aelle czy Cedrik mogą się równać z niejednym władcą Brytów podwzględem wielkości w walce, jednak żaden nie dorasta Arturowi do pięt.

Historiasnuta przez Derfla wydaje się bardzo prawdziwa, aczkolwiek osoba jego samegonie daje zapomnieć, że to zaledwie jedna z wersji i trzeba się liczyć z tym, żenie jest obiektywna. Cierpiętnicza postawa narratora nadal mnie denerwuje,coraz częściej jednak zastanawiam się, dlaczego wybrał on życie zakonnika isłuży znienawidzonemu przez siebie Sansumowi, skoro ten przedstawiany jest jakonajczarniejszy z charakterów (zaraz po Lancelocie). Oprócz głównych wątkówautor wplata w Nieprzyjaciela Boga opowieścizwiązane z mitem arturiańskim, jak choćby historię miłości Tristana i Izoldy,nie mającą nic wspólnego z tą, którą znamy z liceum. Potężną dawkę romantyzmu,melodramatu nawet dostajemy w wydarzeniach z życia samego Derfla. W powieścizdarzają się też zwroty akcji, jakich nie powstydziliby się twórcy telenowel.Mimo wszystko lektura nie ciąży i nawet spora ilość błędów nie razi tak bardzo,jak by mogła przy nudniejszej i mniej wprawnie napisanej książce.

Recenzja ukazała się na portalu Katedra.

O tym, co nas kształtuje

2011-08-18T15:29:00.002+02:00

It is not our abilities that show what are we truly are, it is our choices.

J.K. Rowling, Harry Potter and the Chamber of Secrets

A kto trzyma w szachu Twoje życie? - "Zaksięgowani", Jakub Małecki, Powergraph 2009

2011-08-16T12:43:00.002+02:00

Głowa, w której rozgrywa się szachowa partia? Diabeł w damskiej torebce pod postacią psa? Pisarze fantastyki walczący w podziemiu o życie i prawdę o świecie? To i wiele więcej dziwacznych, pełnych groteski i absurdu pomysłów znajdziecie w opowiadaniach Jakuba Małeckiego Zaksięgowani. Balansujące na pograniczu grozy i horroru są tak prawdziwe, że czytania ich nie nazwałabym w żaden sposób przyjemnością. Powergraph po raz kolejny udowodnił, że wydawnictwo interesują nietuzinkowi twórcy, których koncepcje nie zawsze wydają się sensowne, ale z pewnością mówią prawdę o człowieku i otaczającym go świecie.

Nie zaczęłam lektury Zaksięgowanych od pierwszego opowiadania. Szach było co najmniej trzecim lub czwartym w kolejności i jakież było moje zaskoczenie, kiedy okazało się, że stanowi ono intrygujące zaproszenie do świata wytworów wyobraźni Małeckiego (silly me). Dlatego Wy zacznijcie od niego od razu. Tak jak Szach otwiera zbiór, tak Mat go zamyka, przeczytajcie więc je dopiero na sam koniec, ponieważ to ono wiąże ze sobą wszystkie historie i stanowi zaskakującą klamrę. W czytaniu pozostałych opowiadań kolejność nie ma znaczenia. Chociaż różne w treści, przedstawiają inne odcienie człowieczeństwa, przeważnie mroczne i krwawe oblicza, sprawiające, że każda następna opowieść jest coraz trudniej przyswajalna. Nie jest to tom, który pochłania się w kilka godzin ani nawet kilka dni, autor bowiem ciągle dręczy czytelnika i na każdej stronie uświadamia mu ludzką małość, słabość i okrucieństwo, obnaża w bezlitosny i bezpośredni sposób naszą hipokryzję i egoizm. Czyni to, nie bawiąc się w metafory, posługując się mocnym, barwnym stylem, który dotyka czytelnika do żywego.

Moim pierwszym zderzeniem z tym światem był Strach przed Malarzem, niepokojące od pierwszych słów, chyba najbardziej w klimacie horroru w całym zbiorze, pokazujące, że największy koszmar przychodzi zawsze z najmniej spodziewanej strony. Autor zaraz potem zaskakuje przewrotnością w Pisarzach i Mordercach, gdzie przedstawia pokręconą wizję świata, w którym pisarze fantastyki schodzą do podziemi zwalczani przez despotyczny system. Opowiadanie Warszawa rozbroiło mnie pierwszym zdaniem, Małeckiemu rewelacyjnie udało się na kilku stronach pokazać kwintesencję pogoni za karierą w krzywym zwierciadle. Przeraził mnie z kolei Królem Rugerem na zbutwiałym tronie, jakby głoszącym hasło: Uważaj, w co się bawisz jako dziecko, ponieważ zabawa może stać się dla ciebie zabójcza, gdy dorośniesz. W Nic Małecki wkracza w najstraszniejsze zakamarki ludzkiego umysłu w depresji i aniołom odbiera stanowisko stróżów człowieka.

Najbardziej byłam ciekawa opowiadania Za godzinę powinna tu być, które kilka lat temu zbierało świetne recenzje i liczne wyróżnienia. Przedstawiona w nim historia jest przejmująca, uświadamia, jak bardzo człowiek jest zdolny poświęcić się dla miłości absolutnej i jak ciężko pogodzić się z losem, że największym dramatem jest niemoc. Ta niemoc ogarnęła i mnie, gdy autor przeciągał kulminację i przyznam, że do końca dobrnęłam lekko znudzona. Swoją puentą zaskoczyło mnie natomiast zakończenie Wybór, mocne, krótkie opowiadanko o tym, że los potrafi być bezlitosny, a bogowie, jeśli gdziekolwiek istnieją, bawią się naszym życiem, a każdy nasz wybór wpływa na przyszłość, której cofnąć nie można. To jedno z najlepszych opowiadań w Zaksięgowanych. Drugim jest Oszronione palce magików, najłagodniejsze w wyrazie, co nie oznacza, że budzące spokój, melancholijne i wzruszające, którego główną bohaterką jest śmierć. To jednak Każdy umiera za siebie wgniotło mnie w fotel całkowicie, wywołało najwięcej emocji. To zdumiewające, że autorowi w kilkunastu stronach udało się przedstawić kompletne historie kilku bohaterów, młodych żołnierzy uwięzionych w tonącej łodzi podwodnej.

Bardzo dobrym i jakże aktualnym komentarzem na niedawne wydarzenia w Polsce jest opowiadanie Czciciele, w szyderczy sposób i nadzwyczaj trafnie opisujące polską skłonność do fanatyzmu. Najlżejszą i zdecydowanie najmniej naładowaną cynizmem jest opowieść science fiction zatytułowana Śmierć szklanego Kazimierza, świetnie pokazująca absurdalność i płytkość ludzkich pragnień. Cena drwiny jest ściśle powiązana z zamykającym opowiadaniem, mam wrażenie, że jest też najbardziej moralizujące, udowadniające, że człowiek nie żyje wiecznie, więc nie powinien czuć się bezkarny wobec śmierci i musi szanować swoje istnienie.

Nie każdy przekaz wydawał mi się tak zrozumiały. Nie dotarł do mnie sens opowiadania Pan Pianista i czarty czy Pocałunek Białego Chłopca, niezbyt przekonała mnie wizja świata z perspektywy oka umieszczonego między palcami jakiegoś nieszczęśnika w Oku. Zaczęłam się natomiast zastanawiać nad tym, czy pisarze przystają do pojmowanej przeze mnie normalności, bo kto o zdrowych zmysłach przelewałby takie historie na papier, abstrahując już od tego, że w jego wyobraźni mieszczą się podobne obrazy? Być może nie wszystkie historie mają sens, być może potrzebuję szerszego kontekstu do zrozumienia treści tych trzech, może nawet nieprawidłowo odebrałam przekaz z pozostałych? Jestem jednak przeszczęśliwa, że w mojej głowie nikt nie rozgrywa partii szachów, ale czy na pewno gdzieś, w jakimś starym kinie, ktoś nie gra teraz o moje życie?

O różnicy między mężczyznami a kobietami

2011-08-14T20:27:00.001+02:00

Mężczyźni nie mają pojęcia, co się może zdarzyć. Są szczęśliwi. Kobiety natomiast zdają sobie sprawę ze wszystkich zagrożeń. Wiecznie się martwią.

Anne Rice, Lasher, t. I, Rebis 2009

Life sucks - "True Blood", sezon II, twórca: Alan Ball, 2009

2011-08-12T12:05:00.002+02:00

Na jesieni w Polsce odbędzie się premiera czwartego sezonu jednego z moich ulubionych seriali. Tym razem z promocją True Blood przyjedzie Joe Manganiello, wcielający się w postać Alcide’a Herveaux (ciekawe, czy to będzie kolejna wizyta kameralna, jak w zeszłym roku było z przyjazdem Alexandra Skarsgårda, którego widzieli nieliczni wybrani). Ja obiecałam sobie, że obejrzę czwarty sezon dopiero po zrecenzowaniu drugiego i trzeciego, które już mam za sobą i zdążyłam obejrzeć wielokrotnie. Tym bardziej ciężko jest pisać o czymś, co się już tak dobrze zna, może też tak macie. W końcu jednak udało mi się przysiąść i voilà.

Pierwszy sezon zakończył się intrygującym cliffhangerem - znaleziono kolejne zwłoki, zaginął LaFayette -, a Sookie zaraz po tym, jak została zraniona przez tajemniczą istotę ze szponami i uratowana przez lekarza-karlicę, odnajduje czarnoskórego przyjaciela i niemal jednocześnie przyjmuje zlecenie od Erica Northmana odnalezienia przywódcy strefy w Dallas. Jakby tego było mało między Billem i Sookie narastają napięcia, pojawiają się problemy właściwe dla każdej pary – kwestia zaufania, różnic charakterów – chociaż wszystko jest dwa razy groźniejsze, widz i sami bohaterowie mają cały czas świadomość, że on jest wampirem, ona tylko człowiekiem. Różnice i konflikty między nimi budzi młoda wampirzyca, niedawno przemieniona, której trudno się pogodzić z nowym „życiem” i która z różnych źródeł musi się dowiadywać, na czym polega ten cały wampiryzm. Jessica przejmuje po Billu grę z konwencją z tą różnicą, że ona jest uosobieniem funkcjonujących schematów, podczas gdy Bill wiele z nich dementował.

Ten sezon nie skupia się już tak bardzo na relacji Sookie i Billa, chociaż nadal jest ona głównym wątkiem. Poznajemy tu pozostałych bohaterów, ich przeszłość. Dowiadujemy się przede wszystkim, jak trudną drogę przebył Bill, aby stać się tym, kim jest obecnie i ile siły woli musi wkładać, żeby panować nad wampirzymi instynktami. Mamy okazję obserwować odmienność Sama (Sam Trammell) i jego samotność, przez którą naraża się starożytnej kreaturze. Rozbrajający Jason Stackhouse (genialny Ryan Kwanten) po traumatycznych przeżyciach postanawia wkroczyć na nową ścieżkę życia i widz ma okazję się przekonać, że chłopak wcale nie jest taki głupi za jakiego uchodzi. Na nową drogę wstępuje także Tara (Rutina Wesley), która ponad wszystko na świecie pragnie miłości i bezpieczeństwa, przez co pakuje się w coraz większe kłopoty.

Bliżej poznajemy Erica (Alexander Skarsgård), nadal wyrachowanego i bezwzględnego, starającego się pozyskać względy blond barmanki wszelkimi sposobami, jednocześnie wzruszającego swoją lojalnością wobec swego stwórcy. Jak dotąd wciąż uważam, że to najlepiej zbudowana postać zarówno cyklu książkowego, jak i filmowego, a Skarsgårdowi udaje się uwypuklić wszystko, co w niej najważniejsze. W ogóle wszyscy aktorzy spisują się w swoich rolach znakomicie i do nikogo nie można mieć pretensji o takie czy inne poprowadzenie bohatera.

O ile w powieści U martwych w Dallas mamy tylko jeden plan, czyli Dallas, w którym przebywa Sookie, o tyle serial pozwala zobaczyć, co się dzieje pod nieobecność dziewczyny w Bon Temps, które powoli ogarnia coraz większe szaleństwo. Wnikamy w wampirzą hierarchię i poznajemy kolejne stanowiska, okazuje się, że także oni mają swoich władców. To właśnie w Dallas Sookie spotyka innego telepatę i jest wniebowzięta, że nie jest jedyna, niestety nie ma okazji zbyt długo porozmawiać z przerażonym boyem w hotelu Carmilla. Także postać dziewczyny się rozwija, pokazuje ona silną osobowość i niezwykłą determinację w walce o siebie i najbliższych, co prowadzi do odkrycia przez nią nowych, zaskakujących mocy.

Ten sezon jest bardziej krwawy, okazuje się, że nie tylko wampiry zagrażają ludziom czy innym istotom, serial dobitnie uświadamia, do czego prowadzi totalna anarchia i co brak jakichkolwiek zasad wyzwala w człowieku. Ale to potęgujące się i szerzące wszędzie rozpasanie w Bon Temps w pewnym momencie męczy, jest zbyt przesadzone i przerysowane, o wiele ciekawsze są wątki Sookie i Jasona. Ten ostatni przekonuje się boleśnie, co się dzieje, kiedy religia przekracza granice i staje się ślepym fanatyzmem podjudzanym nienawiścią spowodowaną strachem przed odmiennością. Widz patrzy na swoistą ewolucję chłopaka, który z bezmyślnego kobieciarza staje się obrońcą swego miasta, cichym bohaterem.

Scenarzyści prowadzą wszystkie postacie i wątki konsekwentnie, wydarzenia zazębiają się, jedne wpływają na kolejne, tworząc logiczną całość. Mimo wszystko uważam, że motyw wprowadzony w Bon Temps nie udał się najlepiej, niezbyt wystarczające jest wyjaśnienie powiązania potrzeb Tary i przeszłości Sama. Nadal serial zawiera mnóstwo aluzji do wampirzej tradycji, czym niezwykle bawi. Żaden bohater nie pozostaje tak naprawdę w cieniu, zarówno mieszkańcy Bon Temps, jak i wampiry z Dallas mają swoje problemy, którymi się dzielą bardziej lub mniej. Widz jest cały czas trzymany w napięciu, które sięga zenitu w ostatnim odcinku. Akcji towarzyszy genialna muzyka, której kompozycją ponownie zajął się Nathan Barr. Nie można fuszerki zarzucić również scenografii czy specom od efektów specjalnych, którzy utrzymują charakteryzację i różne fajerwerki na najwyższym poziomie.

O starości

2011-08-09T14:53:00.001+02:00

Oto właśnie najwstrętniejsza, najbardziej irytująca strona starości. Jeśli uda ci się dodać dwa do dwóch, wszyscy biją ci brawo!

Anne Rice, Lasher, t. I, Rebis 2009

Łabędzi śpiew z fałszywą nutą - "Harry Potter i Insygnia Śmierci", część II, scenariusz: Steve Kloves, reżyseria: David Yates, 2011

2011-08-07T18:04:00.003+02:00

Zapierałam się przysłowiowymi rękami i nogami, żeby nie zobaczyć ostatniej części cyklu Harry Potter w 3D. Udało mi się znaleźć kino, które udostępniało projekcję cyfrową, chociaż z dubbingiem. Uznałam jednak, że dubbing to mniejsze zło i wybrałam się na seans. I napiszę, że była to najgorsza część całej serii.

Druga, ostatnia część kultowego już cyklu rozpoczyna się w tym samym momencie, w którym skończyła się poprzednia. Voldemort zyskał czarną różdżkę, Harry zdołał się wymknąć i zachował miecz Gryffindora, teraz musiał zebrać siły na ostateczną walkę. A skoro już przy tym jesteśmy. Wszystko w tym filmie jest ostateczne: słowa, czyny, muzyka (skądinąd świetna), wszyscy się całują. Patosem twórcy rzucają w nas przy każdej okazji, zgodnie zresztą z książkowym oryginałem. W tym obrazie, podobnie jak w dwóch ostatnich częściach, widać, że akcja jest pocięta, wiele wydarzeń pojawia się znikąd i tylko ten, kto czytał książkę, może się w tym zorientować. Scenarzyści pozostawiali sceny, bez których film mógłby się spokojnie obejść, przez co zdarzały się dłużyzny i wzniosłe przynudzenia.

Dla mnie główną wadą obrazu był nadmiar słów. Wiele scen ich po prostu nie potrzebowało, myślę, że nawet do najmłodszych dotarłby ich przekaz, a starszym widzom nie wydawałby się wtedy taki żałosny. Co więcej, wszystkie zagadki nie znajdują rozwiązania, ale wiele z nich wyjaśnia się aż za bardzo – widać to na przykładzie postaci Snape’a, którego nachalnie zobrazowana przeszłość w ostatnich minutach seansu kojarzy się z ckliwym romansidłem. Dopiero ta część pozwala nam zrozumieć jego postępowanie, ta część pokazuje także drugie twarze innych postaci, których scenarzyści, a wcześniej i autorka, celowo nie odkrywali przed nami. Oczywiście powoduje to zamierzone zaskoczenie, ale w moim wypadku również skrzywienie na melodramatyczność taniego zwrotu akcji.

Nie zachwycały także efekty specjalne, winą jest tu oczywiście konwersja obrazu na 3D, aczkolwiek były też takie, które budziły podziw. Film ratuje nie tylko wspomniana wcześniej rewelacyjna muzyka w kompozycji Aleksandre’a Desplata, lecz także gra aktorska wszystkich poza Ralphem Fiennesem, czyli Voldemortem, który zamiast przerażać, śmieszył swoim nadętym tonem mowy i zarozumiałością szkolnego uczniaka. Scenarzyści zasługują na pochwałę umieszczenia scenek humorystycznych w momentach ciężkiego uniesienia, które naprawdę bawiły, również dzięki naturalności młodych aktorów, zwłaszcza Ruperta Grinta i Emmy Watson. Chwilami film może nawet przerazić i wzruszyć, chociaż nie ma w nim tego całego mroku, który tak podobał mi się w poprzednich częściach.

Ale nie te wszystkie wady zdecydowały o tym, że uznałam drugą część Harry’ego Pottera i Insygniów Śmierci za najgorszy film z cyklu. Kropką nad i był sam koniec, mdły, nieprawdziwy z punktu widzenia charakteryzacji, przesadzony i całkowicie niepotrzebny. Dzieciaki zapewne były takim zakończeniem zachwycone, mnie zbierało się na mdłości.

Zabawna rzecz. Przez cały rok oczekiwania na koniec końców myślałam o Harrym Potterze z nostalgią i żalem, że za rok nie pójdę już do kina na kolejny film z cyklu. Jakby nie było, spędziłam z bohaterami dziesięć lat swego życia, razem z nimi się śmiałam i płakałam, razem z nimi przeżywałam i walczyłam. Po wyjściu z kina w środę tydzień temu dotarło do mnie, że wcale nie będę tęsknić, a moje ulubione części zawsze mogę obejrzeć i sama sobie dopowiedzieć koniec historii, zupełnie inny od tego, którym zniechęciła mnie Rowling, a powtórzyli twórcy wersji kinowej. Chwała niech będzie za wyobraźnię!